12. sınıf Biyoloji · 1. dönem 1. yazılı · 12.1.1.2

Nükleik asitlerin çeşitlerini ve görevlerini açıklar.

GENDEN PROTEİNE · Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi

1.KolayDNA ve RNA karşılaştırması12 puan

Bir öğrenci, DNA ve RNA'yı karşılaştırmak için aşağıdaki tabloyu hazırlamış ancak bazı hücreleri boş bırakmıştır:

Özellik DNA RNA
Nükleotitlerdeki şeker (1) Riboz
İçerdiği azotlu organik bazlar Adenin, guanin, sitozin, (2) Adenin, guanin, sitozin, (3)
Zincir sayısı (4) Tek zincir
Temel görevi (5) Genetik bilginin protein sentezinde kullanılmasında görev alır.
1.a

Tablodaki (1)-(5) numaralı boşlukları doldurunuz.

6 p
1.b

RNA çeşitlerinden mRNA, tRNA ve rRNA'nın görevlerini birer cümleyle yazınız.

6 p
2.OrtaDNA'da nükleotit hesapları15 puan

Çift zincirli ve doğrusal bir DNA molekülü toplam 2000 nükleotitten oluşmaktadır. Bu moleküldeki nükleotitlerin %30'u adenin nükleotitidir.

Bilgi (Şekil): DNA'da adenin ile timin arasında 2, guanin ile sitozin arasında 3 hidrojen bağı bulunur. Bir zincirdeki ardışık nükleotitler birbirine fosfodiester bağıyla bağlanır.

PPPPPPPPATGCCGTAGCfosfodiesterbağıAadeninTtiminGguaninCsitozindeoksiribozPfosfathidrojen bağı
Şekil: Çift zincirli DNA'nın bir bölümünün şematik modeli
2.a

Moleküldeki timin, guanin ve sitozin nükleotitlerinin sayılarını işlem adımlarıyla bulunuz.

5 p
2.b

Moleküldeki toplam hidrojen bağı sayısını hesaplayınız.

5 p
2.c

Moleküldeki toplam fosfodiester bağı ve deoksiriboz şekeri sayısını bulunuz. Purin bazlı nükleotitlerin pirimidin bazlı nükleotitlere oranını hesaplayarak sonucu yorumlayınız.

5 p
3.ZorNükleik asit örneklerinin çözümlenmesi18 puan

Bir laboratuvarda dört farklı nükleik asit örneğinin azotlu organik baz yüzdeleri belirlenmiş; sonuçlar tabloda gösterilmiştir (veriler temsilîdir):

Örnek Adenin (%) Timin (%) Urasil (%) Guanin (%) Sitozin (%)
1 30 30 0 20 20
2 25 0 30 20 25
3 20 35 0 30 15
4 22 22 0 28 28

Not: Bazı virüslerin genetik materyali tek zincirli DNA'dır.

3.a

Her örneğin DNA mı RNA mı olduğunu ve tek zincirli mi çift zincirli mi olduğunu (en olası yapıyı) gerekçeleriyle belirleyiniz.

8 p
3.b

Örnek 1 ve Örnek 4'ten eşit uzunlukta (100'er baz çifti) parçalar alındığında hangisinde daha fazla hidrojen bağı bulunacağını hesaplayarak gösteriniz.

5 p
3.c

Bir öğrenci, "Chargaff kuralı (A = T, G = C) bütün nükleik asitler için geçerlidir." demiştir. Tablodaki verileri kullanarak bu yargıyı değerlendiriniz.

5 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo yazılıları

Senaryo 1: 3 soruSenaryo 2: 2 soruSenaryo 3: 3 soruSenaryo 4: 3 soru