Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme
MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ · CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları
Mekânsal bilgi teknolojileriyle yapılan bazı çalışmalar şunlardır:
- Orman yangınından sonra yanan alanın uydu görüntüleriyle hesaplanması
- Bulutların hareketinin uydu görüntüleriyle izlenerek yağış tahmini yapılması
- Yeni bir okul için en uygun arsanın nüfus ve ulaşım verileriyle belirlenmesi
- Navigasyon uygulamasının en kısa rotayı göstermesi
- Tarlalardaki ürünlerin gelişiminin uydu görüntüleriyle izlenmesi
- Deprem sonrası hasarlı binaların uydu görüntüleriyle tespit edilmesi
Çalışmaları kullanım alanlarına (çevre ve orman, meteoroloji, şehir planlama, ulaşım, tarım, afet yönetimi) göre sınıflandırınız. Her kullanım alanını yalnızca bir kez kullanınız.
Bu çalışmalardan birinde uzaktan algılamanın sağladığı bir avantajı açıklayınız.
Büyük bir depremden sonra yetkililer şu çalışmaları yapmıştır:
- Deprem bölgesinin depremden önceki ve sonraki uydu görüntüleri karşılaştırılarak yıkılan binalar belirlendi.
- Hasarlı bina verileri, mahalle nüfusu, yol ağı ve toplanma alanları CBS'de katmanlar hâlinde üst üste getirildi.
- Yardım araçları için kapanmamış yollardan oluşan rotalar oluşturuldu.
- Çadır kentler için düz, dere yataklarından uzak ve yola yakın alanlar seçildi.
Bu çalışmalarda uzaktan algılama ve CBS'nin hangi amaçlarla kullanıldığını ayrı ayrı açıklayınız.
Bu teknolojilerin afet yönetimindeki bir avantajını ve bir sınırlılığını yorumlayınız.
Bir il tarım müdürlüğü buğday rekoltesini tahmin etmek ve sulama planı yapmak için şu verileri kullanmaktadır:
| Veri | Elde ediliş biçimi |
|---|---|
| Tarlalardaki bitkilerin gelişimi | Belirli aralıklarla çekilen uydu görüntüleri |
| Toprak türleri | Arazide alınan toprak örneklerinin analizi |
| Yağış miktarları | Meteoroloji istasyonlarının ölçümleri |
| Tarla sınırları ve tarla sahipleri | Kadastro kayıtları |
Bu verilerin tamamı CBS'de katmanlar hâlinde birleştirilmektedir.
Verilerden hangisinin uzaktan algılamayla elde edildiğini belirtiniz. CBS'de bu katmanların birleştirilmesiyle hangi sorulara cevap aranabileceğini iki örnekle açıklayınız.
Bu uygulamanın hangi kullanım alanına girdiğini belirtiniz. Aynı yöntemin (uydu görüntüsü + CBS katmanları) kullanılabileceği iki farklı alana örnek veriniz.
Tarla sahiplerinin adlarının yer aldığı katmanın herkese açık bir haritada yayımlanmasını mahremiyet açısından yorumlayınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.