Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme
COĞRAFYANIN DOĞASI · Coğrafya Biliminin Gelişimi
Mert, coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplamak için şu kaynaklara ulaşmıştır:
- Divanü Lügati't-Türk'ün tıpkıbasımı (asıl eserin aynısı olarak basılmış hâli)
- Kaynağı belirtilmemiş bir sosyal medya paylaşımı
- Bir üniversitenin coğrafya bölümünde yayımlanmış bilimsel makale
- Millî Eğitim Bakanlığının coğrafya ders kitabı
- Yazarı ve kaynakçası bulunmayan bir blog yazısı
Mert'in hangi kaynakları kullanması, hangilerini kullanmaması gerektiğini gerekçesiyle yazınız.
Aşağıdaki bilim insanlarının coğrafya bilimine yaptığı birer katkıyı yazınız: Eratosthenes, Kaşgarlı Mahmud, Piri Reis, Alexander von Humboldt.
Zeynep, genel ağdan topladığı bilgileri şöyle not etmiştir:
| No | Bilim insanı | Not edilen bilgi |
|---|---|---|
| 1 | Eratosthenes | Dünya'nın çevresini hesaplamaya çalışmıştır. |
| 2 | Biruni | Dünya'nın yarıçapını hesaplamıştır. |
| 3 | Kâtip Çelebi | Seyahatname adlı eserin yazarıdır. |
| 4 | Piri Reis | Ünlü dünya haritasını 1613 yılında çizmiştir. |
| 5 | Muhammed İdrisi | Sicilya Kralı II. Roger için bir dünya haritası hazırlamıştır. |
Zeynep, Piri Reis haritasının tarihi için iki sitede farklı bilgiler (1513 ve 1613) gördüğünü fark etmiştir.
Zeynep'in çelişkili bilgileri doğrulamak için izleyebileceği iki yolu yazınız.
Tablodaki iki hatalı bilgiyi bulunuz ve doğrusunu yazınız.
Zeynep'in doğruladığı bilgileri kaydetmek için kullanabileceği bir araç öneriniz ve bu aracın bölümlerini (sütun başlıkları vb.) yazınız.
Bir öğrenci grubu, coğrafya biliminin gelişimini gösteren bir tarih şeridi hazırlamak için aşağıdaki bilgileri toplamıştır:
- Batlamyus (Ptolemaios): Enlem ve boylam ağı kullanarak haritalar çizmiş, Geographia adlı eserini yazmıştır.
- Humboldt: Doğal olayları neden-sonuç ilişkileriyle inceleyen eserler yazmış, Kosmos adlı eserini kaleme almıştır.
- Kaşgarlı Mahmud: Divanü Lügati't-Türk'te bir dünya haritasına yer vermiştir.
- Eratosthenes: Gölge boylarından yararlanarak Dünya'nın çevresini hesaplamıştır.
- Piri Reis: Kitab-ı Bahriye'yi yazmıştır.
- Muhammed İdrisi: Sicilya Kralı II. Roger için ayrıntılı bir dünya haritası hazırlamıştır.
- Bernhardus Varenius: Geographia Generalis adlı eserinde coğrafyayı genel ve özel coğrafya olarak ayırmıştır.
- Biruni: Dünya'nın yarıçapını hesaplamıştır.
Grubun kullanacağı boş tarih şeridi şekilde verilmiştir.
Bilim insanlarını İlk Çağ (Eski Çağ), Orta Çağ, Yeni Çağ ve Yakın Çağ dönemlerine (şekildeki tarih şeridine) yerleştiriniz.
Hazırladığınız tarih şeridinden coğrafya biliminin gelişimine ilişkin iki çıkarım yazınız.
Grup, Varenius hakkında topladığı bilginin doğruluğundan emin değildir. Bilgiyi doğrulamak için kullanabileceği iki aracı ve doğrulanan bilgiyi nasıl kaydedeceğini yazınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.