Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme
MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ · Türkiye’nin Coğrafi Konumu
Türkiye'nin konumuyla ilgili bazı bilgiler aşağıda, paralel ve meridyenlere göre konumu ise şekilde verilmiştir:
- Kuzey yarım kürede yer alır.
- 26°–45° doğu meridyenleri arasında bulunur.
- 36°–42° kuzey paralelleri arasında bulunur.
- Üç tarafı denizlerle çevrilidir.
- İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahiptir.
- Ortalama yükseltisi fazladır.
Numaralandırılmış bilgileri mutlak (matematik) konum ve göreceli (özel) konum olarak sınıflandırınız.
Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasındaki yerel saat farkını, 2. bilgiden ve şekilden yararlanarak hesaplayınız.
Türkiye'de yapılan bazı gözlemler şöyledir (illerin konumları şekilde gösterilmiştir):
- Gözlem 1: 21 Haziran'da Sinop'ta gündüz süresi Hatay'dan daha uzundur.
- Gözlem 2: 21 Haziran'da öğle vakti Güneş ışınlarının yere düşme açısı Hatay'da Sinop'tan daha büyüktür.
- Gözlem 3: Iğdır'da Güneş'in gün içinde en yüksek konuma ulaştığı öğle vakti, Edirne'den yaklaşık 70 dakika önce yaşanır.
Türkiye, 2016 yılından bu yana yıl boyunca UTC+3 saat dilimini, yani 45° doğu meridyeninin yerel saatini ulusal saat olarak kullanmaktadır.
Her gözlemin Türkiye'nin hangi konum özelliğinden (enlem/paralel ya da boylam/meridyen) kaynaklandığını yazınız ve kısaca açıklayınız.
Ulusal saat 08.00 iken 26° doğu meridyeni üzerindeki bir yerin yerel saatini hesaplayınız. Türkiye'de tek bir ulusal saat kullanılmasının bir yararını yazınız.
Türkiye'nin konumuyla ilgili bazı bilgiler şunlardır:
- Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı yerdedir.
- İstanbul ve Çanakkale boğazları, Karadeniz'in Akdeniz'e ve dünya denizlerine açılan tek su yoludur.
- Enerji kaynaklarınca zengin bölgeler ile büyük enerji tüketim merkezleri arasında yer alır.
- Türkiye'nin Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi ve Akdeniz'de uluslararası hukuka uygun olarak hak ve menfaatleri doğrultusunda belirlediği deniz yetki alanları Mavi Vatan olarak adlandırılır. Ege Denizi geçmişte Adalar Denizi adıyla da bilinmiştir.
- Kıbrıs Adası, en yakın noktasında Anadolu'nun güney kıyılarına yaklaşık 65 km uzaklıktadır.
- Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer aldığı için deprem riski yüksektir.
Verilen bilgilerden yararlanarak Türkiye'nin konumunun iki güçlü yönünü ve bir zayıf yönünü (sınırlılığını) gerekçesiyle yazınız.
Boğazların ve Mavi Vatan'ın Türkiye'nin jeopolitik önemine katkısını açıklayınız.
Kıbrıs Adası'nın Türkiye açısından önemini konum özelliğiyle ilişkilendirerek açıklayınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.