Mantığın temel kavramlarını ve argümantasyon sürecini yorumlayabilme
2. ÜNİTE: FELSEFE, MANTIK VE ARGÜMANTASYON · Mantık ve Argümantasyonun Temel Kavramları Argümantasyonun Yapısı
Mantık çalışma kâğıdında şu ifadeler yer almaktadır:
- Dünya, Güneş'in etrafında döner.
- Kapıyı kapatır mısın?
- Bütün kuşlar uçabilir.
- Keşke tatil biraz daha uzun sürseydi!
- Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
- Ödevini hemen bitir.
Çalışma kâğıdının alt kısmında ise şu ilke yazılıdır: "Bir şey, aynı zamanda ve aynı bakımdan hem kendisi hem de kendisinin değili olamaz."
Altı ifadeyi "önerme olan" ve "önerme olmayan" biçiminde sınıflandırınız.
Önerme olan ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirtiniz.
Çalışma kâğıdının altındaki ilkenin hangi akıl ilkesi olduğunu yazınız ve bu ilkeye kendi örneğinizi veriniz.
Fen ve felsefe kulübünün ortak çalışmasında üç öğrenci akıl yürütmelerini şöyle paylaşmıştır:
- Ayşe: Bütün metaller ısıtıldığında genleşir. Bakır bir metaldir. O hâlde bakır ısıtıldığında genleşir.
- Burak: Bu hafta laboratuvarda ısıttığımız demir, bakır, alüminyum ve çinko örneklerinin hepsi genleşti. Öyleyse bütün metaller ısıtıldığında genleşir.
- Cemre: Dünya'da sıvı su ve atmosfer vardır, Dünya'da yaşam da vardır. Gökbilimciler başka bir gezegende de sıvı su ve atmosfer olabileceğine dair izler bulmuştur. Demek ki o gezegende de yaşam olabilir.
Ayşe, Burak ve Cemre'nin akıl yürütmelerinin türünü belirleyiniz ve her birini kısaca gerekçelendiriniz.
Ayşe'nin akıl yürütmesini öncüller ve sonucu harflerle göstererek (P1, P2, C) yazınız.
Burak ve Cemre'nin ulaştığı sonuçların Ayşe'nin sonucu kadar kesin olmamasının nedenini açıklayınız.
Okul meclisinde, kantinde satılan ürünlerle ilgili bir tartışma yapılmaktadır:
- Mert: Okul kantininde sağlıklı yiyecekler satılmalıdır. Çünkü dengeli beslenen öğrencilerin dikkatini toplama süresi uzar ve dikkatini uzun süre toplayabilen öğrenciler derslerden daha çok verim alır.
- Burak: Mert'i geçen hafta kantinde çikolata yerken gördüm. Onun sağlıklı beslenmeden bahsetmeye hakkı yok, bu yüzden söyledikleri de yanlıştır.
- Zeynep: Okuldaki öğrencilerin çoğu kantinin böyle kalmasını istiyor. Demek ki doğru olan budur.
- Ali: Ünlü bir futbolcu reklamda bu enerji içeceğini her gün içtiğini söylüyor. O hâlde bu içecek öğrenciler için sağlıklıdır.
- Elif: Kantin menüsü değiştikten sonraki hafta okul takımımız maçı kaybetti. Takımın yenilgisinin sebebi yeni menüdür.
Burak, Zeynep, Ali ve Elif'in ifadelerinde yapılan safsataların türünü yazınız ve her birini gerekçelendiriniz.
Mert'in argümanını, bağlamından koparmadan öncüller ve sonuç (P1, P2, C) biçiminde yazınız.
Mert'in argümanını mantıksal yapısını ve anlamını değiştirmeden kendi cümlelerinizle nesnel biçimde yeniden ifade ediniz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.