6. sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · FB.6.2.1

Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetler arasındaki ilişkileri açıklayarak bileşke kuvveti yapılandırabilme

2. ÜNİTE: KUVVETİN ETKİSİNDE HAREKET · Bileşke Kuvvet

1.KolayAynı doğrultuda bileşke kuvvet10 puan

Ahmet ve Burak, yerde duran bir sandığı yatay doğrultuda hareket ettirmeye çalışmaktadır. İki durum şekilde gösterilmiştir.

  • 1. durum: Ahmet sandığı 30 N'luk kuvvetle sağa doğru, Burak ise 20 N'luk kuvvetle yine sağa doğru itiyor.
  • 2. durum: Ahmet sandığı 30 N'luk kuvvetle sağa doğru itiyor. Burak ise sandığın diğer tarafına geçerek 20 N'luk kuvvetle sola doğru itiyor.
1. durumAhmet: 30 NBurak: 20 N2. durumAhmet: 30 NBurak: 20 NOkların uzunlukları kuvvetlerin büyüklükleriyle orantılıdır.
Şekil: Sandığa iki durumda uygulanan kuvvetler
1.a
  1. durumda sandığa etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz. İşleminizi gösteriniz.
5 p
1.b
  1. durumda sandığa etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz. İşleminizi gösteriniz.
5 p
2.OrtaHalat çekme oyunu14 puan

Okul bahçesinde halat çekme oyunu oynanmaktadır. Halat yatay doğrultudadır. A takımı halatı sola, B takımı sağa doğru çekmektedir. Öğrencilerin uyguladığı kuvvetler dinamometrelerle ölçülmüş; oyun ve ölçüm sonuçları şekilde ve tabloda verilmiştir.

A takımı (sola çeker) Kuvvet (N) B takımı (sağa çeker) Kuvvet (N)
Elif 120 Can 100
Ömer 90 Zehra 140
Derya 150 Hakan 110
orta çizgiElif120 NÖmer90 NDerya150 NCan100 NZehra140 NHakan110 NA takımı sola çekerB takımı sağa çeker
Şekil: Halat çekme oyunu ve öğrencilerin uyguladığı kuvvetler
2.a

Her takımın halata uyguladığı toplam kuvveti bulunuz.

4 p
2.b

Halata etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz.

4 p
2.c

B takımına bir öğrenci daha katılacaktır. Halata etki eden bileşke kuvvetin sıfır olması için bu öğrencinin kaç N'luk kuvveti hangi yönde uygulaması gerektiğini açıklayınız.

6 p
3.ZorKareli kâğıtta kuvvetler15 puan

Selim, yerde duran bir kutuya etki eden kuvvetleri şekildeki gibi kareli kâğıda okla çizmiştir. Kareli kâğıtta her kare 5 N'luk kuvveti göstermektedir. Bütün kuvvetler yatay doğrultudadır.

Kuvvet Okun uzunluğu Okun yönü
F₁ 4 kare Sağa
F₂ 2 kare Sağa
F₃ 3 kare Sola
KutuF1F2F3= 5 N (her kare)
Şekil: Selim'in kareli kâğıda çizdiği kuvvet okları
3.a

F₁, F₂ ve F₃ kuvvetlerinin büyüklüklerini N cinsinden yazınız.

3 p
3.b

Kutuya etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz. Bileşke kuvvet aynı kareli kâğıda çizilirse okun kaç kare uzunluğunda ve hangi yönde olması gerektiğini yazınız.

5 p
3.c

Selim, "Bir cisme etki eden kuvvetlerin sayısı arttıkça bileşke kuvvet her zaman büyür." demiştir. Bu ifadeyi bu sorudaki kuvvetleri örnek olarak kullanarak değerlendiriniz.

7 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo yazılıları

Senaryo 1: 2 soruSenaryo 2: 1 soruSenaryo 3: 2 soruSenaryo 4: 1 soruSenaryo 5: 2 soruSenaryo 6: 2 soru