7. sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · FB.7.1.4

Yıldızların yaşamını açıklayarak yapılandırabilme

1. ÜNİTE: UZAY ÇAĞI · Uzayda Neler Var?

1.KolayGüneş gibi bir yıldızın yaşamı10 puan

Fen bilimleri öğretmeni, Güneş gibi küçük kütleli bir yıldızın yaşamındaki evreleri kartlara yazmış ve kartları şekildeki gibi karışık olarak tahtaya asmıştır:

  1. Kırmızı dev
  2. Bulutsu
  3. Gezegenimsi bulutsu ve beyaz cüce
  4. Önyıldız
  5. Güneş gibi bir yıldız (yaşamının en uzun evresi)
1Kırmızı dev2Bulutsu3Gezegenimsibulutsu vebeyaz cüce4Önyıldız5Güneş gibibir yıldız
Şekil: Tahtaya karışık olarak asılan kartlar (büyüklükler ölçekli değildir)
1.a

Kartları yıldızın doğumundan ölümüne kadar geçen sürece göre doğru sıraya diziniz.

6 p
1.b

Bulutsunun ne olduğunu yazınız ve bir yıldızın bulutsudan nasıl oluşmaya başladığını açıklayınız.

4 p
2.OrtaKüçük ve büyük kütleli yıldızlar14 puan

Yıldızların yaşamı, kütlelerine göre farklı şekillerde sona erer. Aşağıda gökyüzündeki üç yıldızın renkleri verilmiştir:

  • X yıldızı: Mavi
  • Y yıldızı: Kırmızı
  • Z yıldızı: Sarı (Güneş gibi)
2.a

Büyük kütleli bir yıldızın doğumundan ölümüne kadar geçirdiği evreleri sırasıyla yazınız.

6 p
2.b

Küçük kütleli ve büyük kütleli yıldızların yaşam süreçlerinin ortak evrelerini ve sona erme biçimlerindeki farkı yazınız.

4 p
2.c

X, Y ve Z yıldızlarını yüzey sıcaklıklarına göre sıcaktan soğuğa doğru sıralayınız. Sıralamanızın dayandığı ilişkiyi yazınız.

4 p
3.ZorBetelgeuse ve Güneş'in geleceği16 puan

Avcı takımyıldızında bulunan Betelgeuse (Betelgöz) adlı yıldız, bir kırmızı süperdevdir. Bilim insanları bu yıldızın gelecekte yaşamını tamamlayacağını öngörmektedir.

Bir öğrenci sosyal medyada şu paylaşımı görmüştür:

"Güneş de bir gün tıpkı Betelgeuse gibi süpernova olarak patlayacak."

Bilgi: Işık yılı, ışığın bir yılda aldığı yoldur ve uzaklık birimidir.

3.a

Betelgeuse'un küçük kütleli mi büyük kütleli mi bir yıldız olduğunu gerekçesiyle belirtiniz. Bu yıldızın gelecekte hangi evrelerden geçebileceğini yazınız.

6 p
3.b

Sosyal medyadaki paylaşımı yıldızların yaşamı hakkındaki bilgilerinizi kullanarak değerlendiriniz.

5 p
3.c

Bize 600 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızda (kurgusal bir örnek) bir patlama olduğunu ve bu patlamanın ışığını bugün gördüğümüzü düşününüz. Patlama yaklaşık ne zaman gerçekleşmiştir? Işık yılı kavramını kullanarak açıklayınız.

5 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo yazılıları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 1 soru