DNA’nın kendini nasıl eşlediğini ifade eder.
2.ÜNİTE: DNA VE GENETİK KOD · 8.2.1. DNA ve Genetik Kod
Bir hücre bölünmeye hazırlanmaktadır. Bölünmeden önce hücrenin çekirdeğindeki DNA kendini eşleyecektir.
DNA'nın kendini eşlemesinin hücre bölünmesinden önce gerçekleşmesinin neden gerekli olduğunu açıklayınız.
DNA'nın kendini eşleme sürecini sırasıyla açıklayınız.
Kendini eşlemeye başlayan bir DNA molekülünün küçük bir bölümü aşağıda ve şekilde verilmiştir:
- Zincir 1: A – G – C – T – T – A
- Zincir 2: T – C – G – A – A – T
Eşlenme sırasında bu iki zincir birbirinden ayrılmaktadır.
Zincirler ayrıldıktan sonra Zincir 1'in karşısında ve Zincir 2'nin karşısında oluşacak yeni zincirlerin baz dizilerini yazınız.
Eşlenme sonucunda oluşan iki DNA molekülünü birbiriyle ve ilk DNA molekülüyle karşılaştırınız. Her yeni DNA molekülünün hangi zincirlerden oluştuğunu yazınız.
Yeni zincirlerin oluşumunda kullanılan nükleotidlerin nereden sağlandığını ve yeni zincirdeki baz sırasını neyin belirlediğini açıklayınız.
İki öğrenci DNA'nın kendini nasıl eşlediğini farklı modellerle açıklamıştır:
- Selin'in modeli (fotokopi modeli): "DNA olduğu gibi kalır, hiç açılmaz. Yanında baştan sona tamamen yeni, iki zincirli bir DNA üretilir."
- Murat'ın modeli (fermuar modeli): "DNA'nın iki zinciri fermuar gibi açılır. Eski zincirlerin her biri kalıp olur ve karşısına yeni bir zincir kurulur."
Öğretmen, modelde eski zincirleri koyu mavi, yeni zincirleri açık mavi boncuklarla göstermelerini istemiştir.
Hangi öğrencinin modelinin DNA'nın eşlenmesini doğru açıkladığını belirtiniz. Diğer modelin neden yanlış olduğunu açıklayınız.
Eşlenme sırasında kalıp olan eski zincirin bir bölümü "T – A – C – C – G – A" şeklindedir. Bu zincirin karşısında oluşacak yeni zincirin baz dizisini yazınız. Bu eşleşme kuralının, eşlenme sonunda oluşan DNA'ların birbirinin aynısı olması açısından önemini açıklayınız.
Öğretmenin istediği renk kuralına göre Murat'ın modelinde bir eşlenme sonunda oluşan iki DNA molekülünün zincirlerinin renklerini yazınız ve gerekçelendiriniz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.