9. sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · FİZ.9.2.3

Aynı doğrultu üzerinde yer alan farklı vektörlerin yön ve büyüklüklerine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme

KUVVET VE HAREKET · Vektörler

1.KolayEşit ve zıt vektörler12 puan

Kareli bir düzlemde her karenin kenar uzunluğu 1 birimdir. Noktalar $(x, y)$ koordinatlarıyla verilmiştir ve $x$ ekseninin pozitif yönü "sağ" olarak kabul edilmektedir. Şekildeki kareli düzlemde aynı (yatay) doğrultuda dört vektör çizilmiştir. Vektörlerin başlangıç ve bitiş noktaları şöyledir:

Vektör	Başlangıç noktası	Bitiş noktası
$\vec{K}$	(1, 5)	(4, 5)
$\vec{L}$	(6, 5)	(9, 5)
$\vec{M}$	(2, 3)	(8, 3)
$\vec{N}$	(8, 1)	(5, 1)

Şekil: Kareli düzlemdeki K, L, M ve N vektörleri (her kare 1 birim)

1.a

Her vektörün büyüklüğünü ve yönünü belirleyiniz.

8 p

1.b

Bu vektörlerden birbirine eşit olanları ve $\vec{K}$ vektörünün zıt vektörünü gerekçesiyle belirtiniz.

4 p

2.OrtaVektörün gerçek sayıyla çarpımı13 puan

Şekildeki kareli düzlemde her karenin kenar uzunluğu 1 birimdir; $x$ ekseninin pozitif yönü "sağ" olarak kabul edilmektedir.

$\vec{A}$ vektörü (1, 2) noktasından başlayıp (3, 2) noktasında bitmektedir.
$\vec{B}$ vektörü (10, 6) noktasından başlayıp (4, 6) noktasında bitmektedir.

Şekil: Kareli düzlemdeki A ve B vektörleri ile (6, 4) noktası (her kare 1 birim)

2.a

$3\vec{A}$ , $-2\vec{A}$ ve $\frac{1}{2}\vec{A}$ vektörleri (6, 4) noktasından başlayacak şekilde çizilirse her birinin bitiş noktasını, büyüklüğünü ve yönünü yazınız.

9 p

2.b

$\vec{B} = k\cdot\vec{A}$ eşitliğini sağlayan $k$ sayısını bulunuz; $k$ 'nin işaretinin ve mutlak değerinin anlamını açıklayınız.

4 p

3.ZorAynı doğrultudaki vektörleri yorumlama18 puan

Bir oyun tasarımcısı, yatay bir ray üzerindeki robotun komutlarını kareli düzlemde vektörlerle göstermektedir. Her karenin kenar uzunluğu 1 birimdir; vektörlerin tamamı aynı yatay doğrultudadır ve doğu yönü sağ taraftır. Vektörler şekilde ve aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Vektör	Büyüklük	Yön
$\vec{P}$	4 birim	Doğu
$\vec{R}$	2 birim	Batı
$\vec{S}$	8 birim	Doğu
$\vec{T}$	4 birim	Batı
$\vec{U}$	4 birim	Doğu

Şekil: Robot komutlarını gösteren vektörler (her kare 1 birim; D: doğu, B: batı)

3.a

$\vec{P}$ , $\vec{S}$ , $\vec{T}$ ve $\vec{U}$ vektörlerini $\vec{R}$ vektörü cinsinden ( $k\cdot\vec{R}$ biçiminde) yazınız.

8 p

3.b

Tablodaki eşit vektörleri ve birbirine zıt vektör çiftlerini belirtiniz.

4 p

3.c

Aşağıdaki iddiaları gerekçesiyle değerlendiriniz.

I. " $\vec{R}$ ile $\vec{T}$ aynı yönlü olduğu için eşit vektörlerdir." II. "Bir vektör negatif bir sayıyla çarpılırsa büyüklüğü her zaman azalır."

6 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 1 soru Senaryo 5: 1 soru