11. sınıf Kimya · 1. dönem 1. yazılı · KİM.11.1.2

Maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin hipotezler oluşturabilme

ETKİLEŞİM · Enerji

1.KolayYakıtların enerji potansiyeli10 puan

Aşağıdaki tabloda bazı yakıtların 1 gramının oksijenle tamamen yanması sonucu açığa çıkan yaklaşık ısı miktarları verilmiştir.

Yakıt Açığa çıkan ısı (kJ/g)
Hidrojen (H2\mathrm{H_2}) 142
Metan (CH4\mathrm{CH_4}) 55
Etanol (C2H5OH\mathrm{C_2H_5OH}) 30
Kuru odun 18
1.a

Yakıtları birim kütle başına enerji kaynağı olma potansiyeline göre büyükten küçüğe sıralayınız.

3 p
1.b

Hidrojen ve metanın yanma tepkimelerinin denkleştirilmiş denklemlerini yazınız. Yazdığınız denklemlere dayanarak hidrojenin çevre açısından metana göre üstünlüğünü açıklayınız.

7 p
2.OrtaBesinlerin enerji içeriği deneyi13 puan

Bir öğrenci grubu, bazı besinlerin enerji kaynağı olma potansiyelini karşılaştırmak için şekildeki düzeneği kurmuştur: Her denemede 1,0 g besin örneği bir iğneye takılıp yakılmış; alev, içinde 100 g su bulunan metal bir kutunun altına tutulmuştur. Besin tamamen yandıktan sonra suyun sıcaklık artışı ölçülmüştür. Her denemede aynı kutu kullanılmış, alev ile kutu arasındaki uzaklık sabit tutulmuştur.

Besin (1,0 g) Suyun sıcaklık artışı (°C)
Ceviz içi 18
Fındık içi 16
Kuru ekmek 7

Suyun öz ısısı: c=4,18c = 4{,}18 J/(g·°C); q=m⋅c⋅ΔTq = m \cdot c \cdot \Delta T

sabit uzaklıkTermometreMetal kutu(içinde 100 g su)Yanan besin örneği (1,0 g)İğne ve tutucu
Şekil: Besinlerin yakılarak suyu ısıttığı deney düzeneği
2.a

Bu deney için bir araştırma sorusu ve sınanabilir bir hipotez yazınız.

3 p
2.b

Deneydeki bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve üç kontrol değişkenini yazınız.

5 p
2.c

1,0 g cevizin yanmasıyla suya aktarılan ısıyı hesaplayınız. Ceviz paketinin etiketinde 1 g ceviz için verilen enerji değeri yaklaşık 27 kJ'dir. Ölçülen değerin etiket değerinden düşük olmasının iki nedenini yazınız.

5 p
3.ZorYakıt seçimi ve sera gazı14 puan

Aşağıdaki tabloda bazı yakıtların 1 molünün standart koşullarda tamamen yanması sonucu açığa çıkan ısılar verilmiştir (su sıvı hâlde oluşmaktadır).

Yakıt 1 mol yakıtın yanmasıyla açığa çıkan ısı (kJ)
Metan (CH4\mathrm{CH_4}) 890
Propan (C3H8\mathrm{C_3H_8}) 2220
Hidrojen (H2\mathrm{H_2}) 286

Bir belediye, ısınmada kullanılacak yakıtı seçerken aynı miktarda enerji üretmek için atmosfere en az CO2\mathrm{CO_2} salan yakıtı tercih etmek istemektedir.

3.a

Propanın tamamen yanma tepkimesinin denkleştirilmiş denklemini yazınız.

3 p
3.b

Metan ve propan için oluşan 1 mol CO2\mathrm{CO_2} başına açığa çıkan ısıyı hesaplayınız. Hesaplamalarınıza dayanarak bu iki yakıttan hangisinin belediyenin ölçütüne daha uygun olduğuna ilişkin bir önerme geliştiriniz.

6 p
3.c

Bir öğrenci "Hidrojen yandığında CO2\mathrm{CO_2} oluşmadığı için hidrojen hiçbir dezavantajı olmayan, en iyi yakıttır." önermesini ileri sürmüştür. Bu önermeyi neden-sonuç ilişkileri temelinde değerlendiriniz.

5 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 2 soruSenaryo 2: 2 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 2 soruSenaryo 5: 2 soru