11. sınıf Kimya · 1. dönem 1. yazılı · KİM.11.1.4

Kimyasal tepkimelerin standart tepkime entalpilerini standart oluşum entalpi verilerini kullanarak tahmin edebilme

ETKİLEŞİM · Enerji

1.KolayOluşum entalpisiyle hesaplama10 puan

Doğal gazın temel bileşeni olan metanın yanma tepkimesi:

$\mathrm{CH_4(g) + 2O_2(g) \rightarrow CO_2(g) + 2H_2O(s)}$

Madde	$\mathrm{CH_4(g)}$	$\mathrm{CO_2(g)}$	$\mathrm{H_2O(s)}$
Standart oluşum entalpisi, $\Delta H^\circ_f$ (kJ/mol)	−75	−394	−286

1.a

Tabloda $\mathrm{O_2(g)}$ için standart oluşum entalpisinin verilmemesinin nedenini açıklayınız.

3 p

1.b

Tepkimenin standart entalpi değişimini ( $\Delta H^\circ$ ) hesaplayınız ve tepkimenin ekzotermik mi endotermik mi olduğunu belirtiniz.

7 p

2.OrtaÖnermelerin sınanması14 puan

Etanolün yanma tepkimesi:

$\mathrm{C_2H_5OH(s) + 3O_2(g) \rightarrow 2CO_2(g) + 3H_2O(s)}$

Madde	$\mathrm{C_2H_5OH(s)}$	$\mathrm{CO_2(g)}$	$\mathrm{H_2O(s)}$
$\Delta H^\circ_f$ (kJ/mol)	−278	−394	−286

Öğrencilerin bu tepkimeyle ilgili önermeleri:

Ali: "Tepkimenin standart entalpisi, ürünlerin oluşum entalpileri toplamından tepkenlerin oluşum entalpileri toplamı çıkarılarak bulunur; bu sırada katsayılar dikkate alınmalıdır."
Buse: "Etanol sıvı hâlde olduğu için bu tepkime endotermiktir."
Cem: "Tabloda $\mathrm{O_2}$ 'nin oluşum entalpisi verilmediği için tepkime entalpisi hesaplanamaz."

2.a

Her önermenin verilere dayalı olup olmadığını belirtiniz ve geçerliliğini gerekçesiyle değerlendiriniz.

6 p

2.b

Tepkimenin standart entalpi değişimini hesaplayınız.

5 p

2.c

Etanolün mol kütlesi 46 g/mol'dür. 1 g etanolün yanmasıyla açığa çıkan ısıyı hesaplayınız.

3 p

3.ZorBilinmeyen oluşum entalpisi15 puan

Tüp gazların bileşenlerinden biri olan propanın yanma tepkimesi ve standart entalpisi:

$\mathrm{C_3H_8(g) + 5O_2(g) \rightarrow 3CO_2(g) + 4H_2O(s)} \qquad \Delta H^\circ = -2220$ kJ

Madde	$\mathrm{CO_2(g)}$	$\mathrm{H_2O(s)}$	$\mathrm{H_2O(g)}$
$\Delta H^\circ_f$ (kJ/mol)	−394	−286	−242

3.a

Propanın standart oluşum entalpisini hesaplayınız.

5 p

3.b

Aynı tepkimede su gaz hâlinde oluşsaydı tepkimenin standart entalpisi ne olurdu? Hesaplayınız ve iki değer arasındaki farkın nedenini açıklayınız.

6 p

3.c

Bir öğrenci "Tepkime denklemindeki bütün katsayılar 2 ile çarpılırsa tepkimenin ΔH° değeri değişmez." önermesini ileri sürmüştür. Bu önermenin geçerliliğini hesaplama yoluyla sorgulayınız.

4 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 3 soru Senaryo 2: 2 soru Senaryo 3: 3 soru Senaryo 4: 1 soru Senaryo 5: 3 soru