9. sınıf Kimya · 1. dönem 1. yazılı · KİM.9.1.2

Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme

ETKİLEŞİM · Kimya Hayattır

1.KolayGüvenlik uyarı işaretleri10 puan

Selin, evdeki üç ürünün etiketinde kırmızı çerçeveli, elmas (kenarı üzerine oturtulmuş kare) biçimli uyarı işaretleri görmüştür (şekil):

  1. İspirto şişesinde: elmasın içinde alev resmi
  2. Fare zehri kutusunda: elmasın içinde kurukafa ve çapraz kemikler resmi
  3. Lavabo açıcı ambalajında: elmasın içinde, iki tüpten damlayan sıvının bir yüzeyi ve bir eli aşındırdığını gösteren resim
1. İspirto2. Fare zehri3. Lavabo açıcı
Şekil: Ürünlerin etiketlerindeki uyarı işaretleri
1.a

Her bir işaretin hangi tehlikeyi belirttiğini yazınız.

6 p
1.b

Bu ürünlerin evde güvenle saklanması ve kullanılması için iki önlem yazınız.

4 p
2.OrtaTemizlik maddelerinin karıştırılması12 puan

Ayşe Hanım banyoyu daha iyi temizlemek amacıyla çamaşır suyu ile tuz ruhunu aynı kovada karıştırmıştır. Kısa süre sonra kovadan keskin kokulu, sarımsı yeşil bir gaz çıkmış; Ayşe Hanım'ın gözleri yanmaya başlamış ve öksürmüştür.

  • Çamaşır suyunun etken maddesi sodyum hipokloritin (NaOCl\mathrm{NaOCl}) sudaki çözeltisidir.
  • Tuz ruhu, hidroklorik asit (HCl\mathrm{HCl}) çözeltisidir.
  • Gerçekleşen tepkime: NaOCl(suda)+2HCl(suda)→NaCl(suda)+Cl2(g)+H2O(s)\mathrm{NaOCl(suda) + 2HCl(suda) \rightarrow NaCl(suda) + Cl_2(g) + H_2O(s)}
2.a

Bu olaydaki problemi ve problemin nedenini, verilen tepkimeye dayanarak açıklayınız.

4 p
2.b

Ayşe Hanım'ın o anda yapması gereken iki davranışı yazınız.

4 p
2.c

Benzer kazaların önlenmesi için iki öneri yazınız.

4 p
3.ZorLaboratuvarda güvenlik problemleri16 puan

Bir okul laboratuvarında yapılan çalışmada aşağıdaki durumlar gözlenmiştir:

  1. Mert, derişik sülfürik asit çözeltisini seyreltmek için asidin bulunduğu behere hızla su dökmüştür.
  2. Zeynep, bir çözeltinin kokusunu anlamak için tüpün ağzını doğrudan burnuna yaklaştırıp derin bir nefes almıştır.
  3. Can, koruyucu gözlük takmadan deney yapmıştır.
  4. Ece, deneyden artan çözeltiyi etiketsiz bir pet su şişesine doldurup çantasına koymuştur.

Ayrıca bir öğrenci, etiketinde alev ve ünlem işareti uyarı işaretleri bulunan bir sıvıyı ispirto ocağıyla doğrudan ısıtmayı planlamaktadır.

3.a

Numaralandırılmış dört durumun her birinde laboratuvar güvenlik kuralına aykırı davranışı ve bu davranışın yol açabileceği tehlikeyi açıklayınız.

8 p
3.b

Sıvıyı ispirto ocağıyla ısıtmayı planlayan öğrencinin karşılaşabileceği problemi uyarı işaretlerine dayanarak tahmin ediniz ve bir çözüm öneriniz.

4 p
3.c

Bir öğrenci "Deneyden artan tüm kimyasalları bol suyla lavaboya dökmek yeterlidir." demiştir. Bu çözüm önerisini değerlendiriniz.

4 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 1 soruSenaryo 5: 1 soru