Allah-âlem ilişkisini müşahede edebilme
İSLAM’DA VARLIK VE BİLGİ · Allah-Âlem İlişkisi
Öğretmen, Allah-âlem ilişkisi konusunun başında öğrencilere şu varlıkları vermiştir:
insan – melek – bitki – cin – hayvan – şeytan
Ardından kelam âlimlerinin âlem kavramını “Allah’ın dışındaki varlıkların tamamı” şeklinde tanımladığını hatırlatmıştır.
Verilen varlıkları görülen (şehadet) âlem ve görülemeyen (gayb) âlem olarak sınıflandırınız.
Kelam âlimlerinin âlem tanımından hareketle Allah ile âlem arasındaki temel ilişkiyi açıklayınız.
Allah-âlem ilişkisini inceleyen öğrenciler şu ayet meallerini incelemiştir:
- I. “O, yedi göğü birbiriyle uyumlu yaratandır. Rahmân’ın yaratışında hiçbir uyumsuzluk göremezsin. Gözünü çevirip bak, bir bozukluk görüyor musun?” (Mülk suresi, 3. ayet)
- II. “Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız. Allah ise her bakımdan sınırsız zengindir, övülmeye layık olandır.” (Fatır suresi, 15. ayet)
- III. “Göklerde ve yerde kim varsa O’ndan ister. O, her an bir iştedir.” (Rahman suresi, 29. ayet)
I. ayetten Allah-âlem ilişkisine dair bir çıkarım yazınız.
II. ayetten insan ve âlemin Allah karşısındaki durumuna dair bir çıkarım yazınız.
III. ayetten Allah’ın âlemle ilişkisinin sürekliliğine dair bir çıkarım yazınız.
Sınıfta şu tartışma yaşanmıştır:
Bora: “Bence evren kurulmuş bir saat gibi. Allah onu yarattı, yasalarını koydu ve sonra kendi hâline bıraktı. Artık evrende olup bitenlerle bir ilgisi yok.”
Cemre: “Fizik ve biyoloji yasalarını keşfetmek Allah’ı tanımamızı engellemez. Bu yasalar, Allah’ın evrene koyduğu düzendir; İslam düşüncesinde buna sünnetullah denir.”
Öğretmen, tartışmanın sonunda şu ayet mealini paylaşmıştır:
“Biz göğü, yeri ve ikisinin arasındakileri oyun olsun diye yaratmadık.” (Enbiya suresi, 16. ayet)
Bora’nın görüşünü İslam’ın Allah-âlem ilişkisi anlayışı açısından değerlendiriniz.
Cemre’nin sünnetullah kavramına dayanan görüşünü açıklayınız.
Enbiya suresi 16. ayetten hareketle insanın âlemdeki yeri ve sorumluluğu hakkında bir çıkarım yapınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.