İslam medeniyetinde öne çıkan eğitim ve bilim kurumlarını tanır.
İSLAM VE BİLİM · İslam Medeniyetinde Öne Çıkan Eğitim Kurumları
İslam medeniyetinde öne çıkan bazı eğitim ve bilim kurumları şöyle tanıtılmıştır:
- Çocuklara okuma yazma, Kur’an-ı Kerim ve temel dinî bilgilerin öğretildiği ilk basamak eğitim kurumu
- Kur’an-ı Kerim’in doğru ve güzel okunmasının, kıraat ilminin öğretildiği kurum
- Hadis ilminin öğretildiği kurum
- Gök cisimlerinin gözlemlendiği ve astronomi çalışmalarının yapıldığı kurum
- Hastaların tedavi edildiği ve aynı zamanda tıp eğitiminin verildiği kurum
Tanıtılan kurumların adlarını yazınız.
Metin 1: Hz. Peygamber, Medine’de Mescid-i Nebevi’yi inşa ettirdikten sonra mescidin bir bölümünde Suffe adı verilen bir yer oluşturmuştur. Burada kalan ve eğitim görenler “ashâb-ı suffe” olarak anılmıştır. Mescit; namazın yanında öğretim, istişare ve toplumsal meselelerin konuşulduğu bir merkez olmuştur.
Metin 2: Abbasiler döneminde Bağdat’ta gelişen Beytülhikme, farklı dillerdeki eserlerin Arapçaya çevrildiği, zengin bir kütüphanesi bulunan ve bilginlerin araştırma yaptığı bir ilim merkezidir.
Metin 3: Büyük Selçuklu veziri Nizâmülmülk’ün kurdurduğu Nizamiye Medreseleri, müderrislerin ders verdiği, öğrencilerin belirli bir düzen içinde eğitim gördüğü ve vakıflarla desteklenen kurumlardır.
Metin 1’den hareketle cami ve mescidin İslam medeniyetinde bir eğitim kurumu olarak işlevini açıklayınız.
Beytülhikme ile Nizamiye Medreselerini amaç ve işlev bakımından karşılaştırınız.
Osmanlı döneminde inşa edilen Süleymaniye Külliyesi’nde, caminin çevresinde medreseler, darülhadis, darülkurra, sıbyan mektebi, tıp medresesi ve darüşşifa gibi yapılar yer alır.
Edirne’deki Sultan II. Bayezid Külliyesi’nin darüşşifasında hastaların tedavisinde müzik ve su sesinden de yararlanıldığı bilinmektedir.
Semerkant’ta Timurlu hükümdarı ve astronom Uluğ Bey’in kurdurduğu rasathanede yapılan gözlemler sonucunda önemli astronomi cetvelleri hazırlanmıştır.
Süleymaniye Külliyesi’ndeki kurumların eğitim-öğretim açısından birbirini nasıl tamamladığını açıklayınız.
Edirne darüşşifası ve Uluğ Bey rasathanesi örneklerinden hareketle bu kurumların bilimin gelişimine katkısını değerlendiriniz.
Mektep, medrese, şifahane ve rasathaneyi günümüzde benzer işlevi gören kurumlarla eşleştiriniz ve bu karşılaştırmadan bir çıkarım yapınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.