İki kategorik değişkenli veri ile çalışabilme ve iki kategorik değişken arasındaki ilişkililiğe dayalı karar verebilme
İSTATİSTİKSEL ARAŞTIRMA SÜRECİ · İki Kategorik Değişkenli Veriler
Bir okulda 9. ve 10. sınıflardan seçilen 200 öğrenciye "Sabahları kahvaltı yapıyor musunuz?" sorusu sorulmuştur. Sonuçlar aşağıdaki iki yönlü tabloda verilmiştir; bazı hücreler "?" ile boş bırakılmıştır.
| Sınıf düzeyi | Evet | Hayır | Toplam |
|---|---|---|---|
| 9. sınıf | 60 | ? | 100 |
| 10. sınıf | ? | 55 | 100 |
| Toplam | 105 | 95 | 200 |
Bu araştırmadaki iki kategorik değişkeni yazınız ve tablodaki boş hücreleri doldurunuz.
Her sınıf düzeyinde kahvaltı yapan öğrencilerin koşullu göreli sıklığını yüzde olarak bulunuz ve bu verilere göre sınıf düzeyi ile kahvaltı yapma durumu arasında bir ilişki olup olmadığını yorumlayınız.
Bir lisede öğrenci meclisi, spor kulübüne üyelik ile düzenli kitap okuma alışkanlığı arasında bir ilişki olup olmadığını merak etmektedir. 200 öğrenciden toplanan veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir.
| Spor kulübü üyeliği | Düzenli okuyor | Düzenli okumuyor | Toplam |
|---|---|---|---|
| Üye | 36 | 84 | 120 |
| Üye değil | 48 | 32 | 80 |
| Toplam | 84 | 116 | 200 |
Öğrenci meclisinin cevap aradığı araştırma sorusunu yazınız ve bu sorudaki iki kategorik değişkeni kategorileriyle birlikte belirtiniz.
Kulübe üye olan ve olmayan öğrenciler için düzenli kitap okuma durumunun koşullu göreli sıklıklarını yüzde olarak hesaplayınız ve bir tabloda gösteriniz.
Ham sayıları (48 ve 36) karşılaştırmak yerine koşullu göreli sıklıkları kullanmanın neden gerekli olduğunu açıklayınız. İki değişken arasındaki ilişki hakkında karar veriniz ve bu verilerden "spor kulübüne üyelik kitap okumayı azaltır" sonucunun çıkarılıp çıkarılamayacağını belirtiniz.
Bir okul yönetimi, öğrencilerin okula ulaşım biçimi ile okula geç kalma durumu arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmak istemektedir. Bir ay boyunca 200 öğrenciden toplanan veriler aşağıdadır. (Ay içinde en az bir kez geç kalan öğrenci "Geç kaldı" grubuna alınmıştır.)
| Ulaşım biçimi | Geç kaldı | Geç kalmadı | Toplam |
|---|---|---|---|
| Yürüyerek | 6 | 54 | 60 |
| Okul servisi | 4 | 76 | 80 |
| Toplu taşıma | 15 | 45 | 60 |
| Toplam | 25 | 175 | 200 |
Bu araştırma için veri toplama planınızı açıklayınız: Veriler kimlerden, hangi yolla ve hangi sorularla toplanmalıdır? Verinin analize hazırlanmasında nelere dikkat edilmelidir?
(i) Her ulaşım biçiminde geç kalan öğrencilerin koşullu göreli sıklığını yüzde olarak bulunuz. (ii) Geç kalan öğrenciler içinde toplu taşıma kullananların oranını bulunuz. (iii) (i)'deki oranlarla oluşturulacak kümeli sütun grafiğinde sütunların nasıl görüneceğini açıklayınız.
Ulaşım biçimi ile geç kalma durumu arasındaki ilişki hakkında karar veriniz ve "toplu taşıma kullanmak geç kalmaya neden olur" sonucunun bu verilerden çıkarılıp çıkarılamayacağını açıklayınız. Okul yönetimi geç kalmaları azaltmak için tek bir öğrenci grubuna yönelik önlem alacaksa hangi grubu seçmelidir? (b) şıkkında bulduğunuz oranları kullanarak gerekçelendiriniz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.