9. sınıf Matematik · 1. dönem 1. yazılı · 9.1.3

Farklı sayı kümelerinin özellikleri hakkında muhakeme yapabilme

SAYILAR · Sayı Kümeleri ve İşlem Özellikleri

1.KolaySayıları kümelere ayırma10 puan

Bir öğretmen tahtaya şu sayıları yazmıştır:

−3,0,7,25,9,2,π,0,75,−16-3,\quad 0,\quad 7,\quad \dfrac{2}{5},\quad \sqrt{9},\quad \sqrt{2},\quad \pi,\quad 0{,}75,\quad -\sqrt{16}

1.a

Bu sayıları; doğal sayılar, doğal sayı olmayan tam sayılar, tam sayı olmayan rasyonel sayılar ve irrasyonel sayılar olmak üzere dört gruba ayırınız.

8 p
1.b

"Her doğal sayı bir rasyonel sayıdır." önermesinin doğru olup olmadığını gerekçesiyle belirtiniz.

2 p
2.OrtaSayı kümelerinde kapalılık14 puan

Bir sayı kümesinin herhangi iki elemanına bir işlem uygulandığında sonuç yine o kümenin elemanı oluyorsa küme o işleme göre kapalıdır. Ahmet, defterine şu üç önermeyi yazmıştır:

  1. Tam sayılar kümesi Z\mathbb{Z}, çıkarma işlemine göre kapalıdır.
  2. Doğal sayılar kümesi N\mathbb{N}, çıkarma işlemine göre kapalıdır.
  3. İrrasyonel sayılar kümesi, toplama işlemine göre kapalıdır.
2.a

Her önermenin doğru mu yanlış mı olduğunu belirtiniz. Yanlış olanlar için bir karşı örnek, doğru olan için kısa bir gerekçe yazınız.

9 p
2.b

İki rasyonel sayının toplamının her zaman rasyonel olduğunu cebirsel olarak gösteriniz.

5 p
3.ZorRasyonel-irrasyonel sayılarda ispat16 puan

Üç öğrenci sayı kümeleriyle ilgili şu önermeleri öne sürmüştür:

  • Ayşe: "İki irrasyonel sayının çarpımı her zaman irrasyoneldir."
  • Mert: "Birbirinden farklı her iki rasyonel sayı arasında her zaman bir rasyonel sayı vardır."
  • Zeynep: "13\dfrac{1}{3} ile 12\dfrac{1}{2} arasında en az bir rasyonel ve en az bir irrasyonel sayı vardır."
3.a

Ayşe'nin önermesini değerlendiriniz.

4 p
3.b

Mert'in önermesinin doğru olduğunu, iki sayının aritmetik ortalamasını kullanarak doğrudan ispat yöntemiyle gösteriniz.

7 p
3.c

Zeynep'in önermesinin doğru olduğunu, birer örnek vererek ve örneklerin bu iki sayı arasında olduğunu göstererek açıklayınız.

5 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo yazılıları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 2: 1 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 1 soru