İslam’ın paylaşma ve yardımlaşmaya verdiği önemi ayet ve hadisler ışığında yorumlar.
ZEKÂT VE SADAKA · İslam’ın Paylaşma ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem
“...İyilik ve takva (Allah'a karşı gelmekten sakınma) üzere yardımlaşın. Ama günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayın...” (Mâide suresi, 2. ayet)
Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Üstteki el, alttaki elden hayırlıdır. Üstteki el veren, alttaki el ise isteyen eldir.” (Buhârî)
Sınıfta iki öğrenci arasında şu konuşma geçti:
Arda: “Arkadaşım sınavda kopya vermemi istedi. Ona yardım etmem gerekir.”
Zehra: “Ben de harçlığımın bir kısmını biriktirip ihtiyacı olan bir arkadaşımın kitaplarını almasına yardım ettim.”
Mâide suresi 2. ayete göre yardımlaşmanın ölçüsünü yazınız ve Arda ile Zehra'nın düşüncelerini bu ölçüye göre değerlendiriniz.
“Üstteki el, alttaki elden hayırlıdır.” hadisinin paylaşma ve yardımlaşma konusunda verdiği mesajı açıklayınız.
Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Müminler birbirlerini sevmekte, birbirlerine merhamet etmekte ve birbirlerini korumakta bir vücut gibidir. Vücudun bir organı rahatsızlanınca diğer organlar da uykusuzluk ve ateşle ona katılır.” (Buhârî, Müslim)
“Onlar, kendi canları çekmesine rağmen yemeği yoksula, yetime ve esire yedirirler. ‘Biz sizi Allah rızası için doyuruyoruz; sizden ne bir karşılık ne de bir teşekkür bekliyoruz.’” (İnsan suresi, 8-9. ayetler)
Deprem bölgesindeki bir okulla kardeş okul olan bir sınıf, yardım kampanyası düzenlemeye karar verdi. Öğrencilerden Ozan, “Yardım kolilerini dağıtırken fotoğraf çekip yardım ettiğimiz çocukların yüzleri görünecek şekilde sosyal medyada paylaşalım.” önerisinde bulundu.
Hadisi, sınıfın düzenlediği yardım kampanyasıyla ilişkilendirerek yorumlayınız.
İnsan suresi 8-9. ayetlerden hareketle yardım yaparken hangi niyete sahip olunması gerektiğini açıklayınız.
Ozan'ın önerisini, yardım edilen kişilerin onurunu korumak açısından değerlendiriniz ve kampanya için daha uygun bir öneri getiriniz.
Aşağıda kültürümüzde paylaşma ve yardımlaşmaya ilişkin bazı uygulamalar ile ayet ve hadisler verilmiştir.
Uygulamalar:
- Sadaka taşı: Osmanlı döneminde cami avlularında bulunan, varlıklı kişilerin üzerine gizlice para bıraktığı, ihtiyaç sahiplerinin de yalnızca ihtiyacı kadarını aldığı taşlar
- Vakıflar: Aşevleri, çeşmeler, kervansaraylar ve okullar kurarak toplumun ihtiyaçlarını karşılayan kurumlar
- Askıda ekmek: Fırından alışveriş yapan kişinin, ihtiyaç sahibi birinin alması için fazladan ekmek parası bırakması
Ayet ve hadisler:
“Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren ve her başakta yüz tane bulunan bir tohum gibidir...” (Bakara suresi, 261. ayet)
“Sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda harcamadıkça iyiliğe asla erişemezsiniz...” (Âl-i İmrân suresi, 92. ayet)
Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Kardeşinin yüzüne gülümsemen sadakadır.” (Tirmizî)
Okulda düzenlenen hayır kermesi için Efe, evdeki kırık ve artık kullanılmayan oyuncaklarını getirdi. Ceren ise en sevdiği ve özenle sakladığı, sağlam ve temiz kitaplarından bazılarını getirdi.
Üç uygulamadan her birini, verilen ayet ve hadislerden biriyle ya da paylaşma ve yardımlaşmanın bir ilkesiyle ilişkilendirerek açıklayınız.
Efe ve Ceren'in davranışlarını Âl-i İmrân suresi 92. ayet açısından değerlendiriniz.
“Kardeşinin yüzüne gülümsemen sadakadır.” hadisinden hareketle paylaşma ve yardımlaşmanın yalnızca maddi olmadığını açıklayınız ve maddi olmayan iki yardımlaşma örneği veriniz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.