Temel geometrik çizimlere dayalı deneyimlerini yansıtabilme
GEOMETRİK ŞEKİLLER · Temel Geometrik Çizimler ve İnşalar
Öğretmen, sınıfta yapılan çizim çalışmalarının ardından tahtaya aşağıdaki üç önermeyi yazıyor:
- I. İki farklı noktadan yalnız bir doğru geçer.
- II. Bir doğruya dışındaki bir noktadan iki farklı dikme çizilebilir.
- III. Bir çemberin merkezinden çemberin üzerindeki noktalara çizilen doğru parçalarının uzunlukları birbirine eşittir.
Her önermenin doğru mu yanlış mı olduğunu belirtiniz.
Yanlış olan önermeyi doğru hâle getirerek yeniden yazınız ve çizim deneyiminize dayanarak kısaca gerekçelendiriniz.
Ali'nin çalışma kâğıdında iki etkinlik vardır:
Etkinlik 1: Ali bir [AX ışını çiziyor. Pergeli 3 cm açıyor; pergelin sivri ucunu A noktasına koyup ışını B noktasında kesiyor. Pergel açıklığını değiştirmeden sivri ucu B noktasına koyup ışını C noktasında, ardından sivri ucu C noktasına koyup ışını D noktasında kesiyor. A, B, C ve D noktaları ışının üzerinde bu sırayla yer alıyor.
Etkinlik 2: Ali, gönye yardımıyla d doğrusunun aynı tarafında bulunan ve d doğrusuna uzaklığı 2 cm olan E, F ve G noktalarını işaretliyor. Sonra bu noktalardan geçen e doğrusunu çiziyor.
İki etkinliğin çizimleri şekilde gösterilmiştir.
|AB|, |BC| ve |CD| uzunlukları hakkında ne söyleyebilirsiniz? Gerekçesiyle açıklayınız. Buna göre |AD| kaç santimetredir?
Ali'nin arkadaşı "Pergel açıklığını her kesmede değiştirseydik de parçalar eşit olurdu." diyor. Bu çıkarımı değerlendiriniz.
Etkinlik 2'de çizilen e doğrusu ile d doğrusu birbirine göre nasıl bir konumdadır? Adını yazarak gerekçelendiriniz ve günlük hayattan bir örnek veriniz.
Kareli bir kâğıtta her karenin kenar uzunluğu 1 cm'dir. Kâğıda kare çizgilerinden biri üzerinde yatay bir d doğrusu çiziliyor. Noktalar kare köşelerine şöyle yerleştiriliyor:
- K noktası, d doğrusunun 3 kare yukarısındadır.
- L noktası, K noktasının 5 kare sağında ve d doğrusunun 3 kare yukarısındadır.
- M noktası, L noktasının 2 kare sağında ve d doğrusunun 5 kare yukarısındadır.
Noktaların yerleri şekilde gösterilmiştir.
Sınıfta iki öğrenci şu çıkarımları yapıyor:
- Deniz: "Bir doğruya dışındaki farklı noktalardan çizilen dikmelerin uzunlukları her zaman farklıdır."
- Efe: "Bir noktadan yalnız bir doğru geçer."
K, L ve M noktalarından d doğrusuna çizilen dikmelerin uzunluklarını yazınız. Deniz'in çıkarımını bu örnek üzerinden değerlendiriniz.
K ve L noktalarından geçen doğru ile d doğrusunun birbirine göre durumunu gerekçesiyle belirtiniz.
Efe'nin çıkarımını değerlendiriniz. Gerekiyorsa ifadeyi doğru hâle getiriniz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.