5. sınıf Matematik · 1. dönem 1. yazılı · MAT.5.3.4

Düzlemde iki veya üç doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açılara dair çıkarım yapabilme

GEOMETRİK ŞEKİLLER · Açı Ölçme

1.KolayKesişen iki doğrunun açıları10 puan

d ve k doğruları O noktasında kesişiyor. O noktası etrafında oluşan dört açı, saat yönünde sırasıyla 1, 2, 3 ve 4 olarak numaralandırılmıştır. Böylece 1 ile 3 numaralı açılar ve 2 ile 4 numaralı açılar O noktasına göre karşı karşıya durmaktadır. Açıölçerle yapılan ölçümde 1 numaralı açının ölçüsü 40° bulunmuştur. Doğrular ve açılar şekilde gösterilmiştir.

dk123440°O
Şekil: O noktasında kesişen d ve k doğruları
1.a

1 numaralı açının ters açısı hangisidir? Bu açının ölçüsünü gerekçesiyle yazınız.

5 p
1.b

2 ve 4 numaralı açıların ölçülerini gerekçesiyle bulunuz.

5 p
2.OrtaAynı noktada kesişen üç doğru14 puan

a, b ve c doğruları aynı O noktasında kesişiyor ve O noktası etrafında altı açı oluşuyor. Bu açıların ölçüleri saat yönünde sırasıyla x, 50°, 70°, y, z, t biçimindedir.

  • İlk üç açı (x, 50° ve 70°'lik açılar) a doğrusunun bir tarafında yan yana yer almaktadır.
  • Her açı, sıralamada kendisinden üç sonra gelen açının ters açısıdır: x ile y, 50°'lik açı ile z, 70°'lik açı ile t ters açılardır.

Doğrular ve açılar şekilde gösterilmiştir.

abcx50°70°yztO
Şekil: O noktasında kesişen a, b ve c doğruları
2.a

x açısının ölçüsünü gerekçesiyle bulunuz.

4 p
2.b

y, z ve t açılarının ölçülerini gerekçesiyle yazınız.

6 p
2.c

Bu çizim, a ile b doğruları birbirine dik olacak biçimde yeniden yapılıyor; c doğrusu ise yine O noktasından geçiyor ve a ile b doğrularından farklıdır. Bu durumda oluşan altı açıdan kaçı dik açı, kaçı dar açı olur? Açıklayınız.

4 p
3.ZorAçı ilişkileriyle çıkarım14 puan

d doğrusu üzerinde A, O ve B noktaları bu sırayla bulunmaktadır. k doğrusu d doğrusunu O noktasında kesiyor. C ve D noktaları k doğrusu üzerindedir ve O noktasının farklı taraflarındadır; C noktası d doğrusunun üst tarafında, D noktası alt tarafındadır. Doğrular ve noktalar şekilde gösterilmiştir.

Ölçümler sonucunda AOC açısının ölçüsünün, COB açısının ölçüsünün 3 katı olduğu belirleniyor.

Mehmet bu çalışmadan sonra şunu söylüyor: "İki doğru kesiştiğinde bir dar açı ve üç geniş açı oluşabilir."

dkABCDO
Şekil: O noktasında kesişen d ve k doğruları
3.a

COB ve AOC açılarının ölçülerini gerekçesiyle bulunuz.

5 p
3.b

BOD ve AOD açılarının ölçülerini gerekçesiyle yazınız.

4 p
3.c

Mehmet'in önermesini değerlendiriniz.

5 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo yazılıları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 2: 1 soruSenaryo 3: 2 soruSenaryo 4: 1 soruSenaryo 5: 2 soru