Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur.
1. ÜNİTE: BİR KAHRAMAN DOĞUYOR · 1. ÜNİTE: BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
Mustafa Kemal 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır. Okul çağı geldiğinde anne ve babası arasında bir görüş ayrılığı yaşandı: Zübeyde Hanım oğlunun geleneksel eğitim veren mahalle mektebine gitmesini, Ali Rıza Efendi ise modern eğitim veren Şemsi Efendi Mektebine gitmesini istiyordu. Sonunda Mustafa Kemal önce mahalle mektebine başladı, kısa bir süre sonra da Şemsi Efendi Mektebine geçti.
Anne ve babanın okul konusundaki görüş ayrılığının nasıl sonuçlandığını yazınız.
Babasının modern eğitim veren bir okulu tercih etmesinin Mustafa Kemal'in kişilik özelliklerinin oluşumuna olası etkisine ilişkin iki çıkarımda bulununuz.
Selanik: Mustafa Kemal'in doğduğu Selanik, Balkanların önemli bir liman ve ticaret şehriydi. Demiryoluyla Avrupa'ya bağlıydı. Şehirde Türklerin yanı sıra farklı milletlerden ve dinlerden insanlar birlikte yaşıyordu. Avrupa'daki yeni fikirler, gazeteler ve kitaplar aracılığıyla şehre hızla ulaşıyordu.
Askerî Rüştiye: Mustafa Kemal, askerî okula gitmek istiyordu. Annesi buna karşı olduğu hâlde sınavlara girip Selanik Askerî Rüştiyesini kazandı. Bu okulda matematik dersindeki başarısı nedeniyle öğretmeni Mustafa Bey ona "Kemal" adını verdi.
Selanik'in iki özelliğini yazarak her birinin Mustafa Kemal'in kişiliğinin oluşumuna olası etkisine ilişkin birer çıkarımda bulununuz.
Mustafa Kemal'in annesinin karşı olmasına rağmen askerî okulun sınavlarına girmesinden hangi kişilik özelliği çıkarılabilir? Gerekçesiyle yazınız.
Öğretmeninin ona "Kemal" adını vermesinden hareketle Mustafa Kemal'in öğrencilik yıllarına ilişkin bir çıkarımda bulununuz.
Mustafa Kemal'in öğrenim hayatından kesitler tabloda, okuduğu okulların bulunduğu şehirler şekilde verilmiştir:
| Okul | Yaşanan gelişme |
|---|---|
| Selanik Mülkiye Rüştiyesi | Bir öğretmeninin (Kaymak Hafız) onu haksız yere dövmesi üzerine okuldan ayrıldı. |
| Selanik Askerî Rüştiyesi | Annesine rağmen sınavlara girerek kazandı; matematikteki başarısıyla dikkat çekti. |
| Manastır Askerî İdadisi | Edebiyata, tarihe ve hitabete ilgi duydu. |
| Mekteb-i Harbiye (İstanbul) | 1902'de teğmen olarak mezun oldu. |
| Harp Akademisi (İstanbul) | 1905'te kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. |
Tablodan üç farklı gelişme seçerek her birinden Mustafa Kemal'in bir kişilik özelliğini çıkarınız ve gerekçelendiriniz.
"Mustafa Kemal'in kişiliği yalnızca ailesinin etkisiyle oluşmuştur." görüşünü tablodaki bilgilerden yararlanarak değerlendiriniz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.