8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük · 1. dönem 1. yazılı · İTA.8.1.4

Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir.

1. ÜNİTE: BİR KAHRAMAN DOĞUYOR · 1. ÜNİTE: BİR KAHRAMAN DOĞUYOR

1.KolayTrablusgarp'a gidiş10 puan

1911'de İtalya, Osmanlı Devleti'ne ait Trablusgarp'a saldırdı. Osmanlı Devleti'nin bölgeye asker gönderebileceği bir deniz gücü yoktu. Kara yolu ise İngiltere'nin denetimindeki Mısır'dan geçiyordu ve İngiltere Osmanlı askerlerinin geçişine izin vermedi (Şekil).

Kurmay subay Mustafa Kemal ve bazı arkadaşları kendi istekleriyle bölgeye gitmeye karar verdi. Mustafa Kemal gazeteci kimliğiyle gizlice Mısır'dan geçerek Trablusgarp'a ulaştı. Burada yerli halkı örgütleyerek Tobruk ve Derne'de İtalyanlara karşı başarılı savunmalar yaptı.

AkdenizANADOLUTRABLUSGARPMISIR (İngiltere'nin denetiminde)İtalya'nın saldırısı (1911)Osmanlı'nın deniz gücü yokMısır üzerinden gizlice, gazeteci kimliğiyleTobrukDerneBingaziİskenderiyeK
Şekil: Trablusgarp'a ulaşma yolları (temsilî kroki)
1.a

Mustafa Kemal'in Trablusgarp'a gizlice ve gazeteci kimliğiyle gitmek zorunda kalmasının nedenlerini yazınız.

4 p
1.b

Bu olaydan Mustafa Kemal'in hangi kişilik özelliklerinin çıkarılabileceğini ikisini gerekçesiyle yazınız.

6 p
2.OrtaBalkanlardan Sofya'ya12 puan

Balkan Savaşları sırasında Mustafa Kemal, Bolayır'da kurulan kolorduda görev alarak Gelibolu Yarımadası'nın savunmasına katıldı. II. Balkan Savaşı'nda Edirne'nin geri alınmasında da görev aldı.

Savaştan sonra Sofya'ya askerî ataşe olarak atandı. Burada Bulgar Meclisinin çalışmalarını izledi, Bulgar ordusunu ve toplumunu yakından gözlemledi. Bir defasında Sofya'da düzenlenen bir kıyafet balosuna yeniçeri kıyafetiyle katıldı. Metinde geçen yerler şekilde gösterilmiştir.

Ege DeniziKaradenizMarmaraBolayır – Gelibolu savunmasıEdirne'nin geri alınmasıSofya – askerî ataşelikBalkan Savaşları'ndaki görevleriSavaştan sonraki göreviK
Şekil: Mustafa Kemal'in Balkan Savaşları sırasında ve sonrasında bulunduğu yerler (temsilî kroki)
2.a

Balkan Savaşları'ndaki görevlerinden hareketle Mustafa Kemal'in bir kişilik özelliğini gerekçesiyle yazınız.

4 p
2.b

Sofya'daki gözlemlerinin Mustafa Kemal'in düşünce hayatına olası etkisini açıklayınız.

4 p
2.c

Kıyafet balosuna yeniçeri kıyafetiyle katılmasından nasıl bir çıkarım yapılabilir? Gerekçesiyle yazınız.

4 p
3.ZorAskerlik hayatı ve kişilik14 puan

Mustafa Kemal'in askerlik hayatından kesitler tabloda verilmiştir:

Yıl Gelişme
1905 Kurmay yüzbaşı olarak Şam'daki 5. Orduya atandı.
1906 Şam'da arkadaşlarıyla Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu.
1909 31 Mart Olayı'nı bastırmak için Selanik'ten İstanbul'a gönderilen ordunun kurmay başkanı oldu; bu orduya "Hareket Ordusu" adını verdi.
1909 Selanik'teki İttihat ve Terakki Kongresinde, ordunun siyasetle uğraşmaması gerektiğini savundu.
1911 Kendi isteğiyle Trablusgarp'a gitti; Tobruk ve Derne'de yerli halkı örgütleyerek savunma yaptı.
1912-1913 Balkan Savaşları'nda Gelibolu Yarımadası'nın savunmasında ve Edirne'nin geri alınmasında görev aldı.
3.a

Tablodan üç farklı gelişme seçiniz. Her birini Mustafa Kemal'in bir kişilik özelliğiyle ilişkilendiriniz.

9 p
3.b

Mustafa Kemal'in "ordunun siyasetle uğraşmaması gerektiği" görüşünü değerlendiriniz. Bu görüşten onun hangi kişilik özelliği çıkarılabilir?

5 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo yazılıları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 2: 1 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 1 soruSenaryo 5: 2 soruSenaryo 6: 1 soruSenaryo 7: 2 soru