Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar.
2. ÜNİTE: MİLLÎ UYANIŞ: BAĞIMSIZLIK YOLUNDA ATILAN ADIMLAR · 2. ÜNİTE: MİLLÎ UYANIŞ: BAĞIMSIZLIK YOLUNDA ATILAN ADIMLAR
Birinci Dünya Savaşı öncesinde Avrupa'da yaşanan bazı gelişmeler:
- Sanayi İnkılabı sonrasında devletler arasında hammadde ve pazar rekabeti başladı.
- Siyasi birliğini 1871'de tamamlayan Almanya sömürge elde etmek istedi.
- Devletler büyük bir silahlanma yarışına girdi.
- Avrupa devletleri iki ayrı blokta toplandı.
- 28 Haziran 1914'te Avusturya-Macaristan veliahdı, Saraybosna'da bir Sırp milliyetçi tarafından öldürüldü.
Gelişmeleri savaşın "uzun süreli (asıl) nedenleri" ve "savaşı başlatan olay (kıvılcım)" olarak sınıflandırınız.
Savaştan önce oluşan iki bloğu ve bu bloklarda yer alan devletleri yazınız.
Birinci Dünya Savaşı öncesinde Avrupa'daki bazı rekabetler tabloda verilmiştir:
| Rakip devletler | Rekabetin kaynağı |
|---|---|
| İngiltere – Almanya | Almanya sömürge arayışına girdi ve deniz gücünü artırdı. Almanya'nın desteklediği Berlin-Bağdat Demiryolu projesi, İngiltere'nin Hindistan sömürgesine giden yolu tehdit ediyordu. |
| Fransa – Almanya | Fransa, 1871'de Almanya'ya kaptırdığı Alsas-Loren bölgesini geri almak istiyordu. |
| Rusya – Avusturya-Macaristan | İki devlet de Balkanlarda etkili olmak istiyordu. Rusya, Balkanlardaki Slav milletlerini kendi etrafında toplamaya çalışıyordu. |
Tablodaki rekabetleri ekonomik ve siyasi nedenlerine göre birer cümleyle açıklayınız.
Saraybosna Suikastı'nın iki devlet arasındaki bir sorun olmaktan çıkıp kısa sürede bir dünya savaşına dönüşmesinin nedenini tablodaki bilgiler ve bloklaşmayla ilişkilendirerek açıklayınız.
Bir öğrenci Birinci Dünya Savaşı'nın nedenleriyle ilgili şu kavramları not aldı: Sanayi İnkılabı, hammadde ve pazar ihtiyacı, sömürgecilik, devletler arası rekabet, silahlanma, bloklaşma, Saraybosna Suikastı, savaşın başlaması.
Bir arkadaşı ise "Saraybosna Suikastı olmasaydı Birinci Dünya Savaşı hiç çıkmazdı." dedi.
Bilgi: İtalya savaştan önce Üçlü İttifak'ta yer alıyordu. Savaş başladığında tarafsız kaldı, 1915'te ise kendisine toprak vaat eden İtilaf Devletlerinin yanında savaşa katıldı.
Öğrencinin not aldığı kavramları kullanarak savaşın çıkışını açıklayan bir neden-sonuç zinciri oluşturunuz.
Arkadaşının görüşünü değerlendiriniz.
İtalya'nın tutumundan hareketle devletlerin savaşa katılma kararları hakkında bir çıkarımda bulununuz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.