Kuvay-ı Millîye hareketinin oluşumundan Büyük Millet Meclisinin açılışına kadar olan süreçte meydana gelen gelişmeleri açıklar.
2. ÜNİTE: MİLLÎ MÜCADELE · 2. ÜNİTE: MİLLÎ MÜCADELE
Aşağıda Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde yaşanan bazı gelişmeler karışık sırayla verilmiştir. Gelişmelerin yaşandığı bazı yerler şekilde gösterilmiştir.
- A. Sivas Kongresi'nin toplanması (4-11 Eylül 1919)
- B. Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkması (19 Mayıs 1919)
- C. İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi (16 Mart 1920)
- D. Amasya Genelgesi'nin yayımlanması (22 Haziran 1919)
- E. Büyük Millet Meclisinin Ankara'da açılması (23 Nisan 1920)
- F. Erzurum Kongresi'nin toplanması (23 Temmuz-7 Ağustos 1919)
- G. Misakımillî kararlarının Son Osmanlı Mebusan Meclisinde kabul edilmesi (28 Ocak 1920)
Gelişmeleri kronolojik sıraya diziniz.
İstanbul'un resmen işgal edilmesi ile Büyük Millet Meclisinin Ankara'da açılması arasındaki neden-sonuç ilişkisini açıklayınız.
Bilgi notu:
- Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Osmanlı ordusu terhis edilmiş, silahlarına el konulmuş ve İtilaf Devletleri Anadolu'nun çeşitli yerlerini işgal etmeye başlamıştır. İstanbul Hükûmeti işgallere karşı etkili bir tutum almamıştır.
- İşgallere karşı halkın kendiliğinden oluşturduğu silahlı direniş gruplarına Kuvayımillîye denir. İşgallere karşı ilk silahlı direniş, 19 Aralık 1918'de Dörtyol'da Fransız kuvvetlerine karşı yapılmıştır.
- Bu dönemde kurulan bazı cemiyetler şunlardır: Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri, Redd-i İlhak Cemiyeti, Mavri Mira Cemiyeti, Pontus Rum Cemiyeti, Kilikyalılar Cemiyeti.
Kuvayımillîye hareketinin ortaya çıkış nedenlerini bilgi notundan yararlanarak açıklayınız.
Bilgi notundaki cemiyetleri millî varlığa yararlı ve millî varlığa zararlı cemiyetler olarak sınıflandırınız. Yararlı cemiyetlerin ortak amacını yazınız.
Kuvayımillîye'nin Millî Mücadele'ye katkılarından birini ve hareketin bir sınırlılığını açıklayınız.
Aşağıda Millî Mücadele'nin hazırlık dönemine ait bazı belgelerin önemli kararları günümüz Türkçesiyle özetlenmiştir (doğrudan alıntı değildir):
- Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919): Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir. İstanbul Hükûmeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir. Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. Milletin durumunu ve haklarını dünyaya duyurmak için her türlü etki ve denetimden uzak millî bir kurul gereklidir. Bunun için Sivas'ta millî bir kongre toplanacaktır.
- Erzurum Kongresi (23 Temmuz-7 Ağustos 1919): Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz. Manda ve himaye kabul edilemez. Kuvayımillîyeyi etkin, millî iradeyi hâkim kılmak esastır.
- Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919): Bütün millî cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirildi. Heyet-i Temsiliye bütün yurdu temsil edecektir. Manda ve himaye kabul edilemez.
- Misakımillî (28 Ocak 1920): Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı sırada Osmanlı ordusunun savunduğu sınırlar içinde kalan ve Türk ve Müslüman çoğunluğun yaşadığı bölgeler bölünemez bir bütündür. Siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen kısıtlamalar (kapitülasyonlar) kabul edilemez.
Ek bilgi: Belgelerin tarih sırası şekilde gösterilmiştir. Erzurum Kongresi'ne yalnızca doğu illerinin temsilcileri katılmıştır; Sivas Kongresi'ne ise yurdun farklı bölgelerinden temsilciler katılmıştır.
Belgelerden yararlanarak millî egemenlik ve tam bağımsızlık düşüncelerinin Amasya Genelgesi'nden Misakımillî'ye kadar nasıl geliştiğini analiz ediniz.
Erzurum ve Sivas kongrelerini toplanış biçimi ve aldığı kararlar bakımından karşılaştırınız.
Amasya Genelgesi'ndeki "İstanbul Hükûmeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir." tespiti ile Büyük Millet Meclisinin Ankara'da açılması arasında nasıl bir ilişki kurulabilir? Açıklayınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.