Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme
1. ÜNİTE: GEÇMİŞİN İNŞA SÜRECİNDE TARİH · Tarih Öğrenmenin Faydaları
Aşağıdaki konuşma, iki öğrenci arasında geçen kurgusal bir diyalogdur:
Mert: Olmuş bitmiş olayları öğrenmek neden bu kadar önemli ki?
Elif: Bence önemli. Geçen hafta mahallemizin eski fotoğraflarını inceledik. Dedemin anlattıklarıyla birleştirince ailemizin bu şehre nasıl geldiğini ve neden burada yaşadığımızı anladım. Kendimi bu şehre daha çok ait hissettim.
Mert: Peki bu toplumun işine nasıl yarıyor?
Elif: Mesela şehrimizde geçmişte büyük depremler olduğunu kayıtlardan öğreniyoruz. Belediye de bu bilgileri kullanarak yeni binaların nerede ve nasıl yapılacağına karar veriyor. Ayrıca ortak geçmişimizi bilmek, farklı bölgelerden gelen insanların birbirini anlamasını ve birlikte yaşamasını kolaylaştırıyor.
Elif'in konuşmasından tarih öğrenmenin bireye sağladığı bir faydayı ve topluma sağladığı iki faydayı belirleyiniz.
Belirlediğiniz faydalardan birini, diyalogdaki örnekten farklı bir örnek vererek kendi cümlelerinizle açıklayınız.
Aşağıdaki iki metin, bu soru için hazırlanmış kurgusal metinlerdir.
Metin A (bir öğretmenin blog yazısından): "Öğrencilerim bir olayın tek bir nedeni olmadığını tarih derslerinde fark ediyor. Farklı kaynakları karşılaştırırken bir bilginin doğruluğunu sorgulamayı, acele yargıya varmamayı öğreniyorlar. Bu alışkanlık, sosyal medyada karşılaştıkları haberleri değerlendirirken de işlerine yarıyor."
Metin B (bir belediyenin kent arşivi duyurusundan): "Kent arşivimizde yüz yıl öncesine ait çarşı kayıtları, eski haritalar ve fotoğraflar dijital ortama aktarıldı. Bu belgeler sayesinde kentimizin hangi dönemde nasıl büyüdüğü, hangi mesleklerin kaybolduğu görülebiliyor. Belgeler, tarihî yapıların aslına uygun onarılmasında ve kent kimliğimizin korunmasında yol gösterecek."
Metin A ve Metin B'yi, ana fikirlerini değiştirmeden birer cümleyle özetleyiniz.
Metinlerde geçen faydaları bireye faydaları ve topluma faydaları olarak sınıflandırınız (her gruptan en az ikişer fayda).
"Tarih öğrenmek bireyin ve toplumun geleceğine yön verir." yargısını, iki metinden de birer kanıt kullanarak açıklayınız.
Bu soru için hazırlanmış kurgusal bir münazarada bir öğrenci şu iddiayı ileri sürmüştür:
"Günümüzde teknoloji her şeyi değiştirdi. Geçmişteki insanların yaşadıkları bugünkü sorunlarımıza çözüm olamaz. Tarih yalnızca sınavlarda not almak için öğrenilir."
Karşı grup şu bilgiyi kanıt olarak sunmuştur: 1509 yılında İstanbul'da büyük bir deprem olmuş ve dönemin kaynaklarında bu deprem "Kıyamet-i Suğra" (Küçük Kıyamet) olarak anılmıştır. İstanbul'un tarih boyunca pek çok büyük depremle sarsıldığı yazılı kaynaklardan bilinmektedir (bazıları şekilde gösterilmiştir). Günümüzde bilim insanları, bölgedeki deprem riskini değerlendirirken bu tarihî deprem kayıtlarından da yararlanmaktadır.
Öğrencinin iddiasını, karşı grubun sunduğu kanıtı kullanarak değerlendiriniz.
Deprem örneği dışında, tarih öğrenmenin topluma faydasını gösteren ve iddiayı çürüten iki farklı gerekçe yazınız.
Tarih öğrenmenin bireye sağladığı faydalar ile topluma sağladığı faydalar arasındaki ilişkiyi bir örnekle açıklayınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.