Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında kural uygulayabilme
1. TEMA: SÖZÜN İNCELİĞİ · YAZMA • Okuduğu şiiri bir betimleme paragrafı olarak yazabilme
Bir öğrenci, okuduğu bir şiirden hareketle aşağıdaki betimleme paragrafını yazmıştır. Paragrafta beş yazım ya da noktalama yanlışı vardır.
“Sonbahar akşamında köyün meydanında ki yaşlı ağaçın altına oturdum. Yerde sarı kırmızı ve kahverengi yapraklar, ince bir halı gibi uzanıyordu. Rüzgâr estikçe dallar hafifçe kımıldıyor, yapraklarda fısıltıyla toprağa iniyordu. Gökyüzü, batan güneşin ışığıyla pembeleşmişti. Bu sessiz güzelliği bir daha görebilirmiyim diye düşündüm.”
Paragraftaki beş yanlışı bulunuz, doğrusunu yazınız ve her birinin hangi kurala aykırı olduğunu kısaca belirtiniz.
Aşağıdaki şiiri okuyunuz.
Bir liman kenti, akşamüstü,
Martılar asılı kalmış maviye;
Vapur düdüğü sızar gönlüme,
Ayrılık kokar her iskele.
Şiirin ana duygusunu koruyarak bu şiiri 5-6 cümlelik bir betimleme paragrafına dönüştürünüz. Paragrafınızda en az iki farklı duyuya seslenen ayrıntı ve en az bir benzetme kullanınız; yazım ve noktalama kurallarına uyunuz.
Paragrafınızda ya da şiirde geçen ve ses olayı bulunan iki sözcüğü bulunuz; sözcüklerdeki ses olayının adını yazınız.
Bir öğrenci, okuduğu bir şiirdeki köy evini betimlemek için aşağıdaki paragrafı yazmıştır.
“Şiirde anlatılan köy evi çok güzeldi. Evin önünde bir ağaç vardı. Ağaç çok güzeldi. Pencereler de çok güzeldi ve ev bana çok farklı bir vibe veriyordu. Annem ile ben oraya gittik sonra eve döndük ve yemek yedik. Onu hiç unutmayacağım.”
Paragrafı söz varlığı, anlatım biçimine uygunluk, bağdaşıklık ve noktalama bakımından değerlendiriniz. Her başlık için paragraftan birer örnek göstererek sorunu açıklayınız.
Tespit ettiğiniz sorunları gidererek paragrafı 4-5 cümlelik bir betimleme paragrafı olarak yeniden yazınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.