Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
OKUMA · OKUMA
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Türkçe öğretmenimiz derse elinde ağır bir sözlükle girdi. Sözlüğü masaya koyarken "Bu sözlük çok ağır ama içindeki kelimeler daha da değerli." dedi. Sonra geçen hafta bir öğrencinin arkadaşına yaptığı ağır şakanın onu ne kadar üzdüğünü anlattı. Sınıftaki herkes bir süre sessizce düşündü.
Metinde kalın yazılan ağır kelimelerinden hangisinin gerçek, hangisinin mecaz anlamda kullanıldığını belirtiniz.
Mecaz anlamda kullanılan "ağır" kelimesinin metindeki anlamını yazınız ve bu anlamı nasıl belirlediğinizi açıklayınız.
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Bahçemizdeki yaşlı çınarın kökleri toprağın derinliklerine kadar uzanıyor. Dedem, "Bu ağaç fırtınalara, kökleri sağlam olduğu için dayanıyor." der. Bugün Türkçe dersinde öğretmenimiz, "gözlükçü" kelimesinin kökünün "göz" olduğunu anlattı. Akşam babam, mahallemizdeki gürültü sorununu konuşurken "Bu sorunu kökünden çözmek gerekiyor." dedi.
Metinde kalın yazılan "kök" kelimelerinin her birinin gerçek, mecaz ya da terim anlamlarından hangisiyle kullanıldığını belirtiniz.
Terim anlamıyla kullanılan "kök" kelimesinin hangi bilim dalına ait olduğunu yazınız ve terim anlamın ne demek olduğunu bu örnekten hareketle açıklayınız.
"Kökünden çözmek" sözünün metindeki anlamını yazınız ve "kök" kelimesini mecaz anlamıyla kullandığınız yeni bir cümle kurunuz.
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Okulumuzun müzik öğretmeni Nehir Hanım, Dil Bayramı töreni için öğrencilerle bir koro kurdu. Provalarda her öğrencinin doğru notayı yakalaması için sabırla çalıştı. Koronun en küçük üyesi Ömer, ilk provada heyecandan dili tutuldu, ağzını açıp tek bir ses çıkaramadı. Nehir Hanım ona sıcak (I) bir gülümsemeyle yaklaştı ve elindeki bardakta bulunan sıcak (II) suyu uzatarak "Önce bir yudum iç, sonra birlikte deneyelim." dedi. Tören günü Ömer'in sesi salonun en arka sırasına kadar ulaştı. Ömer o gün büyük bir ders aldı: Korkunun üstüne gidildikçe korku küçülüyordu.
Metinde kalın yazılan sözleri gerçek, mecaz ve terim anlamlı olarak sınıflandırınız.
Metinde iki kez geçen "sıcak" kelimesinin anlamlarını karşılaştırınız: Her birinin metindeki anlamını yazarak aradaki farkı açıklayınız.
Metnin son cümlesinde "korku küçülüyordu" ifadesinde "küçülmek" kelimesi gerçek anlamı dışında kullanılmıştır. Bu mecaz kullanımın anlamını ve anlatıma katkısını açıklayınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.