Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme
YAZMA · YAZMA
Sınıfınızda "Dilimizin Zenginliği" panosu hazırlanıyor. Sizden, beşinci sınıf öğrencilerine basılı bir sözlükte bir kelimenin nasıl aranacağını anlatan bir açıklama paragrafı yazmanız isteniyor.
Bilgi: Açıklama paragrafı, okura bir konuda bilgi vermek, bir şeyi öğretmek amacıyla yazılır.
5-7 cümlelik bir açıklama paragrafı yazınız. Paragrafınızda sözlükteki kelimelerin alfabetik sıraya göre dizildiği bilgisine, bir kelimeyi bulmak için izlenecek adımlara ve sözlük maddesinde bulunabilecek bilgilere (anlam, örnek cümle vb.) yer veriniz.
Aşağıdaki tabloda basılı sözlük ile çevrim içi sözlüğün bazı özellikleri verilmiştir.
| Özellik | Basılı sözlük | Çevrim içi sözlük |
|---|---|---|
| Amaç | Kelimelerin anlamını öğrenmek | Kelimelerin anlamını öğrenmek |
| Erişim | İnternet bağlantısı gerekmez | İnternet bağlantısı gerekir |
| Arama hızı | Sayfalar çevrilerek aranır, daha uzun sürer | Kelime yazılınca kısa sürede bulunur |
| Güncellenme | Yeni baskısı yapıldığında güncellenir | Daha kolay ve sık güncellenebilir |
| Ek özellik | Sayfa karıştırırken başka kelimeler de keşfedilir | Bazılarında kelimelerin sesli okunuşu dinlenebilir |
Tablodaki bilgilerden yararlanarak iki sözlüğü karşılaştıran, karşılaştırma-zıtlık yapısında 6-8 cümlelik bir metin yazınız. Metninizde benzerlik ya da farklılık bildiren ifadelere (her ikisi de, ise, oysa, buna karşın vb.) yer veriniz.
Yazdığınız metnin neden karşılaştırma-zıtlık yapısında olduğunu açıklayınız.
Okul dergisinin "Dil Bayramı" sayısı için üç yazma görevi belirlenmiştir:
- Görev 1: Dergiyi okuyacak öğrencilere Türk Dil Kurumunun kuruluşunu, olayları tarih sırasıyla vererek anlatmak.
- Görev 2: Okul kütüphanesinde yeni açılan "Sözlükler Köşesi"ni okurlara rafların görünüşünü, renklerini ve ışığını göz önünde canlandıracak biçimde anlatmak.
- Görev 3: Okulda yapılacak "Atasözü Avı" etkinliğini okura ne olduğu, kimlerin katılabileceği ve nasıl yapıldığı bilgileriyle tanıtmak.
Görev 1 için notlar:
- Türk Dil Kurumu, 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla "Türk Dili Tetkik Cemiyeti" adıyla kuruldu.
- 26 Eylül 1932'de Birinci Türk Dil Kurultayı toplandı. Bu tarih bugün Dil Bayramı olarak kutlanmaktadır.
- Kurumun amacı, Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini ortaya çıkarmak, onu dünya dilleri arasında değerine yaraşır bir yere ulaştırmaktı.
Her görev için en uygun paragraf türünü (betimleme, tanıtma, öyküleme, açıklama) ya da metin yapısını (sıralı-kronolojik, tanıtıcı, karşılaştırma-zıtlık) belirleyiniz ve seçiminizi gerekçelendiriniz.
Görev 1'deki notları kullanarak sıralı-kronolojik yapıda 5-7 cümlelik bir metin yazınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.