Bilgilendirici metinlerde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
OKUMA · OKUMA
Aşağıdaki bilgilendirici metni okuyunuz.
Ekran Işığı ve Uyku
Yatmadan hemen önce telefon ya da tablet kullanmak uykuyu olumsuz etkileyebilir. Bunun ilk nedeni, ekranların yaydığı mavi ışıktır. Bu ışık, vücudumuza uyku zamanının geldiğini bildiren melatonin hormonunun salgılanmasını geciktirir. İkinci neden, ekranda izlenen ya da oynanan içeriklerin zihni uyarmasıdır. Heyecanlı bir oyunun ardından beyin hemen dinlenme durumuna geçemez. Sonuç olarak uykuya dalmak zorlaşır ve uyku süresi kısalır. Yeterince uyuyamayan bir öğrenci ise ertesi gün derslerde dikkatini toplamakta zorlanır.
Metne göre yatmadan önce ekran kullanmanın uykuyu olumsuz etkilemesinin iki nedenini yazınız.
Metinde anlatılan sonuçları bir sebep-sonuç zinciri olarak sırasıyla yazınız.
Aşağıdaki bilgilendirici metni okuyunuz.
Kantindeki Plastik Sorunu
Okulumuzun kantininde her gün yüzlerce plastik bardak, pipet ve ambalaj kullanılıyordu. Teneffüslerden sonra bahçe çöplerle doluyor, geri dönüşüm kutuları ise boş kalıyordu. Çevre kulübü öğrencileri, bu durumun iki temel nedeni olduğunu belirledi: Öğrencilerin çoğu geri dönüşüm kutularının yerini bilmiyordu ve kantinde plastik dışında bir seçenek yoktu.
Kulüp, sorunu çözmek için iki adım attı. Önce kantinin ve bahçenin girişine, geri dönüşüm kutularının yerini gösteren büyük yönlendirme levhaları astı. Ardından okul yönetimiyle görüşerek kendi matarasını ya da kupasını getiren öğrencilere içecek alırken indirim yapılmasını sağladı. Üç ay sonra yapılan sayımda kantinde kullanılan plastik bardak sayısının yarı yarıya azaldığı görüldü.
Metinde ele alınan problemi ve bu problemin iki nedenini yazınız.
Kulübün uyguladığı çözümleri yazınız ve her çözümün hangi nedene yönelik olduğunu eşleştiriniz.
Metinde çözümlerin işe yaradığını gösteren bilgiyi yazınız.
Aşağıdaki bilgilendirici metni okuyunuz.
Neden Okumuyoruz?
Okulumuzda yapılan bir ankete göre 7. sınıf öğrencilerinin yarısından fazlası son bir ayda hiç kitap okumamış. Ankete katılan öğrenciler bunun nedenlerini şöyle sıralamış: ödevlerden ve kurslardan sonra okumaya zaman kalmaması, evde ve okulda ilgilerini çeken kitaplara ulaşamamak, boş zamanlarını telefonla geçirme alışkanlığı.
Bu sonuçlar üzerine Türkçe öğretmenleri bir plan hazırladı. Her sabah ilk dersin başında herkesin birlikte on beş dakika kitap okuyacağı "Sessiz Okuma Saati" başlatıldı. Sınıflarda, öğrencilerin kendi seçtikleri kitaplardan oluşan küçük kitaplıklar kuruldu. Ayrıca her ay, okuduğu kitabı arkadaşlarına tanıtan öğrencilerin katıldığı "Kitap Sohbeti" etkinliği düzenlenmeye başlandı.
Bu metnin hangi metin yapısıyla düzenlendiğini belirtiniz ve bu yapıyı gösteren iki ipucunu metinden yazınız.
Metindeki önemli bilgileri aşağıdaki tabloyu doldurarak düzenleyiniz.
| Problem | Nedenler | Çözümler |
|---|---|---|
| ... | ... | ... |
Bir öğrenci, "Telefonla vakit geçirme alışkanlığı" nedenine yönelik metinde doğrudan bir çözüm bulunmadığını söylemiştir. Bu görüşü metindeki bilgilerle değerlendiriniz ve bu nedene yönelik uygun bir çözüm öneriniz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.