Mol kavramına ilişkin operasyonel tanımlama yapabilme
ETKİLEŞİM · Kimyasal Tepkimeler
Bir öğrenci grubu, mercimek ve nohut tanelerini tek tek saymadan miktarlarını ifade etmenin yolunu araştırmıştır. Gruplar, 100 taneden oluşan bir topluluğa "paket" adını vermiş ve şu ölçümleri yapmıştır:
| Madde | 1 paketin (100 tanenin) kütlesi |
|---|---|
| Mercimek | 6 g |
| Nohut | 40 g |
Maddelerin miktarını ifade etmek için kullanılabilecek iki ölçülebilir özelliği yazınız. Atom ve moleküller için tek tek sayma yönteminin neden kullanılamayacağını açıklayınız.
3 paket nohudun kütlesini ve 18 g mercimeğin kaç paket ve kaç tane olduğunu hesaplayınız. Kimyada atom, molekül gibi taneciklerin sayısını ifade etmek için "paket"e benzer şekilde kullanılan birimin adını ve bu birimin içerdiği tanecik sayısını yazınız.
Kimya öğretmeni, mol kavramını tanımlamak için öğrencilerle bir etkinlik yapmıştır. Öğrenciler 10'ar tane mercimek, fasulye ve nohut tartmıştır:
| Madde | 10 tanenin kütlesi |
|---|---|
| Mercimek | 0,6 g |
| Fasulye | 3,0 g |
| Nohut | 4,2 g |
Mercimek standart madde olarak seçilmiştir.
Ayrıca aşağıdaki atom kütleleri verilmiştir: H: 1 akb, C: 12 akb, O: 16 akb. Avogadro sayısı:
Fasulye ve nohut tanelerinin kütlesinin mercimek tanesinin kütlesine oranını hesaplayınız.
Öğrenciler 6 g mercimek tartmıştır. Bu örnekle aynı sayıda tane içeren fasulye ve nohut örneklerinin kütlelerini bulunuz. Örneklerin her birinde kaç tane bulunduğunu hesaplayınız.
Bu etkinliği atomlara uyarlayınız: Aynı sayıda atom içeren hidrojen, karbon ve oksijen örneklerinin kütleleri ne olmalıdır? Bu işlemlerden yola çıkarak mol kavramının tanımını yapınız.
Bir öğrenci, laboratuvarda demir (Fe), alüminyum (Al) ve kükürt (S) örneklerinden aynı sayıda atom içeren örnekler hazırlamak istemektedir; ancak elinde yalnızca bir terazi vardır.
Atom kütleleri: Fe: 56 akb, Al: 27 akb, S: 32 akb. Avogadro sayısı: . Bilgi: 1 g, yaklaşık akb'ye eşittir.
Öğrencinin arkadaşı şunu söylemiştir: "1 mol demir ile 1 mol alüminyumun kütleleri eşittir; çünkü ikisinin miktarı da 1 mol'dür."
Öğrencinin teraziyi kullanarak her birinde atom bulunan Fe, Al ve S örneklerini nasıl hazırlayabileceğini açıklayınız. Arkadaşının ifadesini değerlendiriniz.
Öğrencinin elinde yalnızca 13,5 g Al vardır. Bu örnekle aynı sayıda atom içeren Fe ve S örneklerinin kütlelerini ve örneklerdeki atom sayısını hesaplayınız.
Bir Fe atomunun kütlesi 56 akb, 1 mol Fe atomunun kütlesi ise 56 g'dır. Bu iki ifade arasındaki ilişkiyi Avogadro sayısını kullanarak açıklayınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.