Kader ve kaderle ilgili kavramları yapılandırabilme

Öğretmen, kader konusuna başlarken şu ayet mealini tahtaya yazmıştır:

“Şüphesiz biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık.” (Kamer suresi, 49. ayet)

Ardından aşağıdaki durumları öğrencilerle paylaşmıştır:

1. Deniz seviyesinde su, 100 °C’de kaynar; bu durum her seferinde aynı şekilde gerçekleşir.
2. Bir çiftçi tarlasını sürer, tohumunu zamanında eker, sular; ardından “Gerisini Allah’a bırakıyorum.” der.
3. Allah’ın her insan için belirlediği ömür sona erdiğinde insan vefat eder.

Bir bölgede meydana gelen depremde, zemin etüdü yapılmadan dere yatağına ve fay hattının hemen üzerine inşa edilmiş eski bir bina ağır hasar görmüştür. Hemen yanındaki, depreme dayanıklı olarak yapılmış ve düzenli denetlenmiş bina ise ayakta kalmıştır. Olayı izleyen biri “Ne yapalım, kaderleri buymuş.” yorumunu yapmıştır.

• “İnsanların kendi elleriyle yapıp ettikleri yüzünden karada ve denizde düzen bozuldu…” (Rum suresi, 41. ayet)
• Bir adam, Peygamberimize (sav) devesini bağlayıp mı yoksa salıverip mi tevekkül etmesi gerektiğini sormuş; Peygamberimiz (sav) de “Onu bağla ve tevekkül et.” buyurmuştur. (Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 60)

Metin 1: Kur’an-ı Kerim’de Hz. Eyyûb’un ağır bir hastalık ve büyük kayıplarla sınandığı anlatılır. Hz. Eyyûb bu sıkıntılar karşısında isyan etmemiş, Rabbine şöyle yönelmiştir: “…Başıma bu dert geldi. Sen merhametlilerin en merhametlisisin.” Allah da onun duasını kabul etmiş ve sıkıntısını gidermiştir (Enbiya suresi, 83-84. ayetler). Başka bir ayette onun hakkında “Gerçekten biz onu sabreden biri olarak bulduk. O ne güzel kuldu!” buyrulur (Sad suresi, 44. ayet).

Metin 2: Can, üniversite sınavında hedeflediği puanı alamamıştır. Can’ın aklından iki farklı düşünce geçmektedir:

• Düşünce A: “Demek ki kaderimde yokmuş. Bir daha denemenin anlamı yok.”
• Düşünce B: “Çok çalıştım ama olmadı. Eksiklerimi belirleyip planlı bir şekilde yeniden hazırlanacağım, dua edeceğim ve sonucu sabırla bekleyeceğim.”