İnsan, akıl, irade ve sorumluluk kavramları arasındaki ilişki hakkında eleştirel düşünebilme

Ramazan ayında yaşanan üç durum:

1. Altı yaşındaki Efe oruç tutmamıştır.
2. Akıl sağlığını kaybetmiş olan Selim Bey oruç tutmamıştır.
3. Ergenlik çağına girmiş, akıl sağlığı yerinde ve sağlıklı olan Ali, hiçbir mazereti olmadığı hâlde oruç tutmamıştır.

Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmuştur: “Kalem üç kişiden kaldırılmıştır: Uyanıncaya kadar uyuyandan, büluğa erinceye kadar çocuktan, akıllanıncaya kadar deliden.” (Ebû Dâvûd)

Ece, gece yarısı apartmandaki dairesinde yüksek sesle müzik dinlemektedir. Komşusu kapıyı çalıp uyarınca Ece “Burası benim evim, ben özgürüm; istediğimi yaparım.” cevabını vermiştir.

• “De ki: ‘Hak, Rabbinizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin.’…” (Kehf suresi, 29. ayet)
• “Kim zerre ağırlığınca bir hayır işlerse onu görür. Kim de zerre ağırlığınca bir kötülük işlerse onu görür.” (Zilzal suresi, 7-8. ayetler)

Bir tartışma etkinliğinde Arda şöyle demiştir:

“Allah her şeyi önceden bildiğine göre ben ne yaparsam yapayım o olacak. O hâlde yaptıklarımdan nasıl sorumlu tutulabilirim? Zaten mecburum.”

Öğretmen şu benzetmeyi yapmıştır:

“Öğrencisini yıllardır tanıyan bir öğretmen, onun hiç ders çalışmadığını bildiği için sınavda başarısız olacağını önceden söyleyebilir. Ancak öğretmenin bunu bilmesi, öğrenciyi başarısız olmaya zorlamaz; öğrenci kendi tercihinin sonucunu yaşar.”