Din tanımlarını ve farklı disiplinlerin dine yaklaşımları arasında mukayese yapabilme
DİN, FELSEFE, BİLİM VE SANAT · Din
Klasik İslam kaynaklarında yer alan bir din tanımı şöyledir:
“Din; akıl sahiplerini kendi iradeleriyle bizzat hayırlı olan şeylere yönelten ilahi bir kanundur.”
Aşağıda dine farklı disiplinlerin yaklaşımlarını yansıtan üç açıklama verilmiştir:
- Dinin aile, eğitim ve ekonomi gibi kurumlarla ilişkisini ve toplumsal dayanışmaya etkisini inceler.
- Bireyin dua ederken yaşadığı duyguları, dinî tecrübeyi ve inancın kişilik üzerindeki etkisini inceler.
- Farklı kültürlerdeki inanç, ritüel ve sembolleri insan ve kültür bağlamında karşılaştırarak inceler.
Klasik din tanımında yer alan unsurlardan üçünü yazınız ve her birini kısaca açıklayınız.
Numaralanmış açıklamaların her birinin hangi disipline ait olduğunu yazınız.
Metin 1 (Klasik İslam kaynaklarından bir din tanımı): “Din; akıl sahiplerini kendi iradeleriyle bizzat hayırlı olan şeylere yönelten ilahi bir kanundur.”
Metin 2 (Felsefenin dine yaklaşımı): Felsefe; Tanrı’nın varlığı, ruhun ölümsüzlüğü, iyilik ve kötülük gibi dinin temel konularını akıl yoluyla sorgular, kavramlarını analiz eder ve bu konulardaki iddiaların akli temellerini araştırır.
İki metindeki yaklaşımlar arasındaki bir benzerliği metinlerden kanıtla açıklayınız.
İki yaklaşım arasındaki iki farklılığı açıklayınız.
Belirlediğiniz benzerlik ve farklılıklardan hareketle din tanımları ile disiplinlerin dine yaklaşımlarını birbirinden ayırt etmeye yarayan genel bir önermede bulununuz ve önermenizi gerekçelendiriniz.
Bir kasabada her yıl Ramazan ayında, kasaba meydanında herkese açık iftar sofraları kurulmaktadır. Sofralara zengin-yoksul, yerli-misafir herkes katılmakta; iftardan önce dua edilmekte, ardından ihtiyaç sahiplerine yardım paketleri dağıtılmaktadır. Bu gelenek, farklı alanlardan araştırmacıların ilgisini çekmiştir: bir sosyolog, bir psikolog, bir antropolog ve bir filozof.
Hatırlatma: Klasik İslam kaynaklarında din, “akıl sahiplerini kendi iradeleriyle bizzat hayırlı olan şeylere yönelten ilahi bir kanun” olarak tanımlanır.
Her araştırmacının bu gelenekte neyi inceleyeceğini disiplininin dine yaklaşımına uygun olarak yazınız.
Disiplinlerin bu gelenek üzerindeki yaklaşımları arasında ilişki kurunuz.
Araştırmacıların yaklaşımları ile klasik İslam kaynaklarındaki din tanımı arasındaki temel farka dayalı bir çıkarım yapınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.