5. sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 1. yazılı · SB.5.2.1

Yaşadığı ilin göreceli konum özelliklerini algılayabilme

EVİMİZ DÜNYA · Yaşadığı İlin Göreceli Konumu

1.KolaySinop'un göreceli konumu12 puan

Defne'nin yaşadığı Sinop ili hakkında bilgiler:

  • Sinop'un kuzeyinde Karadeniz vardır.
  • Sinop'un batısında Kastamonu, güneyinde Çorum, doğusunda Samsun bulunur.
  • Türkiye'nin en kuzey noktası olan İnceburun, Sinop'tadır.
1.a

Göreceli konumun ne olduğunu kısaca açıklayınız. Metne göre Sinop'un göreceli konum özelliklerinden üçünü yazınız.

8 p
1.b

Sinop'u ortaya yazarak çevresindeki il ve denizi doğru yönlere yerleştirdiğiniz basit bir yön şeması çiziniz.

4 p
2.OrtaTrabzon tanıtım kartı12 puan

Yusuf, yaşadığı il olan Trabzon için bir tanıtım kartı hazırladı. Karta şu ifadeleri yazdı:

  1. Trabzon'un kuzeyinde Karadeniz bulunur.
  2. Trabzon'da yıl boyunca bol yağış görülür.
  3. Trabzon'un doğusunda Rize vardır.
  4. Trabzon halkı misafirperverdir.
  5. Trabzon'un güneyinde Gümüşhane, güneydoğusunda Bayburt bulunur.

Öğretmeni, karttaki bilgilere "Trabzon'un batısında Giresun bulunur." bilgisini de eklemesini istedi. Trabzon ve çevresinin krokisi şekilde verilmiştir.

GiresunTRABZONRizeGümüşhaneBayburtKaradenizK
Şekil: Trabzon ve çevresi (temsilî kroki, ölçeksiz)
2.a

Karttaki ifadelerden hangilerinin Trabzon'un göreceli konumunu bildirdiğini yazınız. Diğer ifadelerin neden göreceli konum bildirmediğini açıklayınız.

6 p
2.b

Öğretmenin eklediği bilgiyi de kullanarak Trabzon'un göreceli konumunu özetleyen üç-dört cümlelik bir paragraf yazınız.

6 p
3.ZorKroki ile göreceli konum14 puan

Ece, yaşadığı hayalî Pınarlı ili ve çevresi için şekildeki krokiyi hazırladı. Krokideki bilgiler aşağıdaki tabloda da verilmiştir; tabloda üst sıra kuzeyi, alt sıra güneyi, sol sütun batıyı, sağ sütun doğuyu gösterir; Pınarlı ili ortadadır.

Batı tarafı Orta Doğu tarafı
Kuzeybatı: Ardıç ili Kuzey: Karadağ (yüksek bir dağ) Kuzeydoğu: Kumlu ili
Batı: Mavigöl (büyük bir göl) Pınarlı ili Doğu: Yalın ili
Güneybatı: Sarıova ili Güney: Akçay ili Güneydoğu: Taşlı ili
Ardıç iliKaradağ (dağ)Kumlu iliMavigöl (göl)PINARLIYalın iliSarıova iliAkçay iliTaşlı iliK
Şekil: Ece'nin hazırladığı kroki (hayalî iller)
3.a

Krokiye göre Pınarlı ilinin göreceli konumunu belirten üç cümle yazınız. Cümlelerin birinde komşu illerden birine, birinde bir yer şekline, birinde de bir su kaynağına göre konumunu belirtiniz.

6 p
3.b

Ece'nin arkadaşı Can, krokiye bakarak şu özeti yazdı: "(1) Pınarlı ili, Akçay ilinin güneyindedir. (2) Pınarlı'nın doğusunda Mavigöl vardır. (3) Pınarlı'nın en sevilen yemeği etli pilavdır." Özetteki iki yanlış bilgiyi krokiye göre düzeltiniz. Hangi cümlenin göreceli konum bildirmediğini gerekçesiyle belirtiniz.

5 p
3.c

Krokiye göre Pınarlı ili; Yalın iline göre batıda, Akçay iline göre kuzeyde, Taşlı iline göre kuzeybatıda bulunur. Bu durumdan hareketle göreceli konumun bir özelliğine ilişkin çıkarımda bulununuz.

3 p

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo yazılısında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo yazılıları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 5: 1 soru