Yazar ile metin arasındaki ilişkiyi değerlendir.
2. ÜNİTE: HİKÂYE · OKUMA 1. 1960 sonrası dönemden dört hikâye örneği 2. Küçürek (minimal) hikâye örnekleri Dil Bilgisi Konuları: - Metinler üzerinden imla ve noktalama çalışmaları yapılır. - Metinler üzerinde kelimede anlam ile ilgili çalışmalar yapılır.
Bekir Yıldız hakkında bilgi notu: Bekir Yıldız (1933-1998), Urfa'da doğdu. 1962'de işçi olarak Almanya'ya gitti ve yaklaşık dört yıl orada bir fabrikada çalıştı. Türkiye'ye dönünce İstanbul'da bir matbaa kurdu. Hikâyelerinin önemli bir bölümünde Güneydoğu Anadolu'daki, özellikle Urfa ve çevresindeki insanların hayatını; bir bölümünde ise Almanya'ya çalışmaya giden Türk işçilerinin yaşadıklarını anlattı. Reşo Ağa ve Kara Vagon hikâye kitaplarındandır. Kara Vagon'daki aynı adlı hikâye, köylerinden ayrılıp kalabalık bir vagonda günlerce yol alarak başka bir şehre mevsimlik işçi olarak çalışmaya giden insanların yolculuğunu anlatır.
Bekir Yıldız'ın hayatı ile hikâyelerinin konuları arasındaki iki ilişkiyi bilgi notundan hareketle açıklayınız.
Yazarın anlattığı hayatları yakından tanımasının hikâyelerinin gerçekçiliğine katkısını değerlendiriniz.
Mustafa Kutlu hakkında bilgi notu: Mustafa Kutlu 1947'de Erzincan'da doğdu. Üniversitede Türk dili ve edebiyatı okudu; daha sonra İstanbul'a yerleşerek uzun yıllar Dergâh dergisi ve yayınevinde çalıştı. Hikâyelerinde çoğunlukla Anadolu'nun kasaba ve köylerindeki insanları, geleneksel değerleri ve modern hayatın bu değerler üzerindeki etkisini anlatır. Anlatımında geleneksel hikâye anlatıcılığından yararlanır.
Eser hakkında bilgi: Mustafa Kutlu'nun Yokuşa Akan Sular adlı kitabı, Anadolu'nun farklı yerlerinden İstanbul'a göç eden yoksul insanların yaşadığı sorunları anlatır. Kitaptaki hikâyeler, bir çerçeve hikâye düzeni içinde birbirine bağlanır.
Yazarın hayatı ile Yokuşa Akan Sular'ın konusu arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Yazarın geleneksel değerlere verdiği önem ile hikâyelerinin içeriği arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Yazarın geleneksel hikâye anlatıcılığından yararlanmasının Yokuşa Akan Sular'ın biçimine nasıl yansıdığını açıklayınız.
Yazar hakkında bilgi notu (kurgusal): Aşağıdaki "Gece Yarısı" hikâyesinin yazarı Selma Aydın, bir Anadolu kasabasında doğmuş, üniversite için İstanbul'a gelmiş ve orada yerleşmiştir. Kalabalık bir ailesi ve geniş bir arkadaş çevresi vardır. Bir söyleşisinde "Büyük şehre ilk geldiğim yıllarda kasabamı çok özlerdim; o özlemi hiç unutmadım." demiştir.
Bir öğrencinin yorumu: "Bu hikâye birinci kişi ağzından yazıldığına göre yazar da hikâyedeki kişi gibi tek başına yaşayan, yalnız biri olmalı."
Aşağıdaki hikâyeyi okuyunuz.
Gece Yarısı
Saat üçü on geçiyor. Yine uyuyamadım. Duvardaki saatin tıkırtısı, alt kattaki dairenin televizyon cızırtısına karışıyor. Bu apartmanda yirmi dört daire var; ben hiçbirinde oturanın adını bilmiyorum. Asansörde karşılaştığım adam her sabah "Günaydın." diyor, ben de "Günaydın." diyorum. Hepsi bu.
Annem olsaydı şimdi ıhlamur kaynatırdı. Kasabadaki evimizin mutfağı geliyor gözümün önüne: kuzine, üstünde çaydanlık, pencerenin önünde sardunyalar... Ben o pencereden bakıp büyük şehre gitmenin hayalini kurardım. Ne garip, şimdi bu şehrin en yüksek binalarından birinde o küçük pencereyi özlüyorum.
Yarın yine iş var. Dosyalar, imzalar, telefonlar... "Yarın" diyorum ama yarın da bugünden farklı olmayacak. Belki de sorun şehirde değil, bende. Belki ben hiçbir yere tam olarak ait olamayan biriyim.
Saat üçü on iki geçiyor. Zaman bile bu gece ağır akıyor.
(Hikâye metni bu soru için özgün olarak yazılmıştır.)
Yazar ile kahraman (birinci kişi) anlatıcı arasındaki farkı açıklayınız.
Bilgi notundaki hangi bilgilerin hikâyeye yansımış olabileceğini, hangilerinin hikâyedeki kahramanla örtüşmediğini gösteriniz.
Öğrencinin yorumunu değerlendiriniz. Değerlendirmenizde yazarın hayatını bilmenin metni anlamaya katkısını ve sınırını belirtiniz.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.