Metindeki çatışmaları belirler.
2. ÜNİTE: HİKÂYE · OKUMA 1. 1960 sonrası dönemden dört hikâye örneği 2. Küçürek (minimal) hikâye örnekleri Dil Bilgisi Konuları: - Metinler üzerinden imla ve noktalama çalışmaları yapılır. - Metinler üzerinde kelimede anlam ile ilgili çalışmalar yapılır.
Aşağıdaki hikâyeyi okuyunuz.
Su Günü
Yetmişli yılların başıydı. Şehrin kenarındaki tepeye kurulan gecekondu mahallesine su, haftada iki gün geliyordu. O günlerde kadınlar, ellerinde bidonlarla sabahın köründe çeşmenin başında sıraya girerdi. On iki yaşındaki Zehra da iki bidonu zor taşıyan kollarıyla sıradaydı.
— Kız, sen okula gitmeyecek misin? dedi yanındaki Fadime Teyze.
— Su gelmezse anam çamaşırı yıkayamaz, dedi Zehra. Okul kaçmaz ya!
Aşağıda, şehrin ortasında yeni apartmanlar yükseliyordu. Tepeden bakınca camları güneşte parıldayan, beyaz badanalı, yüksek yapılardı bunlar. Zehra'nın babası o apartmanlardan birinde kapıcıydı. Her akşam eve, başkalarının musluklarından akan suyun hikâyesini getirirdi:
— Orada su hiç kesilmiyormuş, kız. Banyolarında küvet varmış, küvet!
Zehra bidonları doldurup yokuşu tırmanırken okulun zilini duydu. Durdu, dinledi. Sonra bidonları yere bırakmadan yürümeye devam etti.
(Hikâye metni bu soru için özgün olarak yazılmıştır.)
Hikâyedeki iki çatışmayı belirleyiniz ve her birini metinden bir ayrıntıyla gösteriniz.
Hikâyenin son cümlesinin Zehra'nın iç çatışmasının nasıl sonuçlandığını gösterdiğini açıklayınız.
Aşağıdaki hikâyeyi okuyunuz.
Gece Yarısı
Saat üçü on geçiyor. Yine uyuyamadım. Duvardaki saatin tıkırtısı, alt kattaki dairenin televizyon cızırtısına karışıyor. Bu apartmanda yirmi dört daire var; ben hiçbirinde oturanın adını bilmiyorum. Asansörde karşılaştığım adam her sabah "Günaydın." diyor, ben de "Günaydın." diyorum. Hepsi bu.
Annem olsaydı şimdi ıhlamur kaynatırdı. Kasabadaki evimizin mutfağı geliyor gözümün önüne: kuzine, üstünde çaydanlık, pencerenin önünde sardunyalar... Ben o pencereden bakıp büyük şehre gitmenin hayalini kurardım. Ne garip, şimdi bu şehrin en yüksek binalarından birinde o küçük pencereyi özlüyorum.
Yarın yine iş var. Dosyalar, imzalar, telefonlar... "Yarın" diyorum ama yarın da bugünden farklı olmayacak. Belki de sorun şehirde değil, bende. Belki ben hiçbir yere tam olarak ait olamayan biriyim.
Saat üçü on iki geçiyor. Zaman bile bu gece ağır akıyor.
(Hikâye metni bu soru için özgün olarak yazılmıştır.)
Hikâyedeki çatışmalardan ikisini adlandırınız ve her birini metinden bir ifadeyle destekleyiniz.
Bu çatışmalardan hangisinin hikâyenin ana çatışması olduğunu gerekçesiyle belirtiniz.
Ana çatışmanın hikâyenin temasıyla ilişkisini açıklayınız.
Aşağıdaki hikâyeyi okuyunuz.
Veresiye Defteri
Kasabanın çarşısındaki eski bakkal dükkânı, Rıza Efendi'nin elli yıllık dünyasıydı. Rafların arasında, kenarları yıpranmış kalın bir veresiye defteri dururdu. Kasabada yeni açılan büyük marketin müdürü bir gün dükkâna gelip iyi bir fiyat teklif etti. Rıza Efendi gözlüğünü burnunun ucuna indirdi:
— Bu defterde kırk ailenin adı var, evladım. Bazıları üç aydır ödeyemedi. Dükkânı satarsam bu defteri kime emanet edeceğim?
Müdür güldü:
— Amca, artık kimse veresiye almıyor. Herkes kartla ödüyor.
O akşam Rıza Efendi defteri açtı, borcu en eski olan üç ailenin hesabının üzerine kalemle ince bir çizgi çekti. Kimseye söylemedi. Torunu, dedesinin yaptığını görünce "Ama dede, zarar edersin!" dedi. Rıza Efendi, çocukken babaannesinden dinlediklerini hatırladı: Darda kalanın imdadına Hızır yetişirmiş; ama Hızır'ı bekleyen, önce kendisi birinin Hızır'ı olmayı bilmeliymiş.
— Bazı hesaplar defterde değil, gönülde tutulur, dedi.
(Hikâye metni bu soru için özgün olarak yazılmıştır.)
Rıza Efendi ile market müdürü arasındaki çatışmayı, iki kişinin temsil ettiği değerler üzerinden açıklayınız.
Torunun "Ama dede, zarar edersin!" sözünü kuşaklar arasındaki bakış farkı açısından değerlendiriniz.
Rıza Efendi'nin borçları silmesinin hikâyedeki çatışmaların çözümü açısından ne anlama geldiğini yorumlayınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımıdır; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.